امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧١

با وحش كسى كه انس گيرد * هم عادت وحشيان پذيرد .

نظير : با رسن به آسمان نتوان شد .

با نغزان نغزى با گوزان « 1 » گوزى

با نغزان نغزى با گوزان « 1 » گوزى

. نقل از برهان قاطع . رجوع به : با بدان بد باش . . . ، شود .

با نفس اگر برائى دانم كه شاطرى .

با نفس اگر برائى دانم كه شاطرى .

( مردى گمان مبر كه بسر پنجه است و زور . . . * با شير مرديت سگ ابليس صيد كرد

اى بيهنر بمير كه از گربه كمترى . )

سعدى .

نظير :

بر خود آن را كه پادشاهى نيست * بر گياهيش پادشا مشمار .

سنائى .

رجوع به : اعدى عدوك . . . و رجوع به : نفس خود را بكش . . . ، شود .

بانگ بابر اندرون و خوانت تهى * تو به مثل مردمى نهء دهلى .

بانگ بابر اندرون و خوانت تهى تو به مثل مردمى نهء دهلى .

ناصر خسرو .

رجوع به : دو صد گفته . . . ، شود .

بانگ دل هر غافلى بشنيده نيست

بانگ دل هر غافلى بشنيده نيست

( دل بسوى عاشقى ميخواندم . . . )

حضرت اديب .

بانگ دهل و كوس كجا داشت توان راز .

بانگ دهل و كوس كجا داشت توان راز .

( گويند كه راز وى از خلق نگهدار . . . )

سوزنى . رجوع به : بسر مناره اشتر . . . ، شود .

بانگ سگ ندهد نور ماه را تشوير .

بانگ سگ ندهد نور ماه را تشوير .

( ز مكر طاعن طاعون‌گرفته ايمن باش * كه . . . )

بدر جاجرمى . رجوع به : الكلب ينوح . . . ، شود .

بانگ كوس از ضربت است و بوى عود از آذر است

بانگ كوس از ضربت است و بوى عود از آذر است

( نفس را كامل نمايد درد فقر و سوز عشق . . . )

قاآنى .

بانگ نماز بيشك باشد به از حراره « 2 » .

بانگ نماز بيشك باشد به از حراره « 2 » .

( از خواجگان تو پيشى وز شاعران عمادى . . . )

عمادى شهريارى .

با نمك خودتان بخوريد

با نمك خودتان بخوريد

. بمزاح ، به كسى كه گويد اين طعام بىنمك است ، گويند .

با نيك بنيكى بكوش از ايرا * بد جز كه سزاوار شر نباشد .

با نيك بنيكى بكوش از ايرا بد جز كه سزاوار شر نباشد .

ناصر خسرو .

رجوع به : با بدان بد باش . . . ، شود .

با نيك نشينى نيك شوى با ديگ نشينى سياه

با نيك نشينى نيك شوى با ديگ نشينى سياه

. رجوع به : با ديگ بمنشين . و رجوع به : آلو چو بآلو . . . ، شود .

با نيكوان نيكوئى كن كه بدكردار را كردار بدوى كفايت كند

با نيكوان نيكوئى كن كه بدكردار را كردار بدوى كفايت كند

. كيمياى سعادت .

با وجودت ز من آواز نيايد كه منم

با وجودت ز من آواز نيايد كه منم

( تا خبر دارم از او بىخبر از خويشتنم با وجودش . . . )

سعدى . مصرع اول به صورت مضبوط ما متداول و سائر است و معنى آنكه در مقابل ميل و ارادهء شما مرا اراده و ميلى نيست .

با وحش كسى كه انس گيرد * هم عادت وحشيان پذيرد .

با وحش كسى كه انس گيرد هم عادت وحشيان پذيرد .

رجوع به : آلو چو بآلو . . . ، شود .

( 1 ) گوز ، بد در مقابل نيك . برهان قاطع . ( 2 ) گويا در تعليقات آقاى شيخ محمد خان قزوينى ديده‌ام كه حراره را بقول ( تصنيف ) ترجمه فرموده‌اند .