امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٩

با مرگ خواهش نيايد به كار .

( هر سرو كه در بسيط عالم باشد * شايد كه به پيش قامتت خم باشد

از سرو بلند هرگز اين چشم مدار . . . )

سعدى . نظير : عقل طويل را نبود هيچ اعتبار . الاحمق من طال و طالت عنقه . رجوع به : كل طويل احمق ، شود .

. عديله نام دعائيست كه بيشتر بر بالين محتضر خوانند و مثل را در جائىكه كسى خود را ساعتى دراز بىهيچ عملى بمشاهدهء بيهودهء چيزى يا كسى مشغول كند گويند .

( چشم من است واسطهء چشم‌زخم من . . . )

سلمان ساوجى . رجوع به : دشمن طاوس آمد پر او ، شود .

بالش كودكان ز خفتن دان بالش مرد سايه‌خفتان .

سنائى .

( اى طمع كرده در ايران هم در ايران مرگ تست . . . )

حضرت اديب .

. تعبيرى مثلى است كه از دوستى با گفتن آن شكايتى آميخته بمزاح كنند . مثال :

با ما به از اين مىباش تا راز نگردد فاش * نبود بد اگر باشى با دلشدگان نيكو .

با ما كج و با خود كج و با خلق خدا كج آخر قدمى راست بنه اى همه‌جا كج .

( دوستى دشمنان دينت زيان داشت . . . )

ناصر خسرو .

رجوع به : خشت اول چون نهد . . . ، شود .

با مردم اصل پاك و عاقل آميز وز نااهلان هزار فرسنگ گريز .

( . . . گر زهر دهد ترا خردمند بنوش * ور نوش رسد ز دست نااهل بريز . )

خيام . رجوع به : آلو چو بآلو . . . ، شود .

. منسوب بنوشيروان نقل از قابوسنامه . رجوع به : آلوچه بآلو . . . ، شود .

( . . . تا گفتهء غلام توام ميفروشنت . )

نظير :

عنان بدست فرومايگان مده زنهار * كه در مصالح خود صرف ميكنند تو را .

صائب .

رجوع به : از بلا دورى طمع دارى . . . ، شود .

با مردم سهل‌گوى دشوار مگوى با آنكه در صلح زند جنگ مجوى .

سعدى .

با مرغ هوا مرغ سر اگر بپرد بيش از سر ديوار نخواهد بودن .

واعظ قزوينى .

( چنين داد پاسخ به دو شهريار * كه . . . چه پرهيزى از تيز چنگ اژدها

كه گر ز اهنى زو نيابى رها . )

فردوسى . رجوع به : از مرگ خود چاره نيست ، شود .