امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٧

با گرگ دنبه مىخورد با چوپان گريه مىكند

كارزار نتوان كرد ، شود .

با كسان آن كن با خود مىكنى .

با كسان آن كن با خود مىكنى .

( او نيكوئى كرد و تو بد مىكنى . . . )

عطار .

رجوع به آنچه به خود نپسندى . . . ، شود .

با كسى آشنا نمىگردم * چون شدم آشنا ، نمىگردم .

با كسى آشنا نمىگردم چون شدم آشنا ، نمىگردم .

نظير : با كسى كه على گفت عمر نميگويد .

با كسى كش نمىتوان زد مشت * ور بكوشى نمىتوانى كشت اندكى خلق خوشترك بايد * ور فتوحى است مشترك بايد .

با كسى كش نمىتوان زد مشت ور بكوشى نمىتوانى كشت اندكى خلق خوشترك بايد ور فتوحى است مشترك بايد .

اوحدى .

رجوع به دستى را كه نمىتوان بريد . . . ، شود .

با كسى كه على گفت عمر نمىگويد

با كسى كه على گفت عمر نمىگويد

. با آن كس كه دوستى كرد دشمنى نميكند .

با كفش و كلاه

با كفش و كلاه

! تعبيرى مثلى است كه حريفان نرد و شطرنج گويند و مراد اينكه نشستن اين مهره در اين خانه براى من نهايت مضر است و اگر با مهره‌هاى خود نيز آن را نتوانم زد با كفش و كلاه خود بزنم .

با كل چه برابرى كند اجزا .

با كل چه برابرى كند اجزا .

( اجزاى وى است هرچه در گيتى . . . )

قاآنى .

باكم از تركان تيرانداز نيست * طعنهء تير آورانم مىكشد .

باكم از تركان تيرانداز نيست طعنهء تير آورانم مىكشد .

شايد نظير امثلهء ذيل باشد .

يكى تيرى افكند و در ره فتاد * وجودم نيازرد و رنجم نداد

تو برداشتى آمدى سوى من * همى در سپردى به پهلوى من .

سعدى .

بدى در قفا عيب من كرد و گفت * بترزان ، قرينى كه آورد و گفت .

سعدى .

كسى قول دشمن نيارد بدوست * جز آنكس كه در دشمنى يار اوست .

سعدى .

كسانى كه پيغام دشمن برند * ز دشمن همانا كه دشمنترند .

من سبك ؟ - قال من بلغنى .

با كه گويم در همه ده زنده كو .

با كه گويم در همه ده زنده كو .

( . . . سوى آب زندگى پويندگى كو . )

مولوى .

رجوع به : آه سعدى . . . ، شود ، شود .

با كه گويم كه در جهان كس نيست .

با كه گويم كه در جهان كس نيست .

( با خدا هيچ نيك و بد بس نيست . . . )

سنائى .

رجوع به : سعدى . . . ، شود .

با گرانان به از گرانى نيست .

با گرانان به از گرانى نيست .

( حيف بردن ز كاردانى نيست . . . )

سعدى .

رجوع به : با بدان بد باش ، شود .

با گرد برابر نبود ابر مطير .

با گرد برابر نبود ابر مطير .

( دل او را بدگر دلها مانند مكن * زانكه . . . )

فرخى .

با گرسنگى قوت پرهيز نماند * افلاس عنان از كف تقوى بستاند .

با گرسنگى قوت پرهيز نماند افلاس عنان از كف تقوى بستاند .

سعدى .

رجوع به : غم فرزند و نان . . . ، و رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

با گرگ دنبه مىخورد با چوپان گريه مىكند

با گرگ دنبه مىخورد با چوپان گريه مىكند

. نظير : شريك دزد است و رفيق قافله .