امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٦

با كردگار جهان جنگ نيست .

باغ‌بين را چه غم كه شاخ شكست * باغبان راست غصه‌اى گر هست .

باغ‌بين را چه غم كه شاخ شكست باغبان راست غصه‌اى گر هست .

اوحدى .

رجوع به : مادر را دل سوزد . . . ، شود .

باغ تفرج است و بس ميوه نميدهد بكس

. خلاف ، لنگ حمام است هركس بست بست .

باغ ديدن غذاى روح بود .

( بند و غل توبهء نصوح بود . . . )

سنائى . تعبير و گزارهء رؤياى باغ ، رسيدن به لذات روحانى باشد .

باغم است و كليدش را دارم

. مثل در يزد متداول است و مراد اينكه مالكم و حق تصرف تمام دارم .

با قرب نهان قرب عيان را نبود سنگ .

( گر قرب عيان نيست ولى قرب نهان هست . . . )

قاآنى .

با قضا سود كى كند حذرت * خون مگردان به بيهده جگرت .

با قضا سود كى كند حذرت خون مگردان به بيهده جگرت .

سنائى .

رجوع به : اذا جاء القضا . . . ، شود .

با قضا كارزار نتوان كرد

. نظير :

قضاء جرى و كتاب سبق * فهل ينفعن جزع اوقلق

قضى اللّه ما شاء من حكمه * ففيما اضطرابك و الامر حق .

نظير : با قضا مغالبت نرود . ابو الفضل بيهقى . با قضاى آمده برنتوان آمد ، ابو الفضل بيهقى .

با كردگار جهان جنگ نيست .

فردوسى .

با ايزد تيغ و نيزه برنتوان داشت .

ظهير فاريابى .

بجنگ خدا نميتوان رفت . و رجوع به : اذا جاء القضا . . . ، شود .

با قضا مغالبت نرود

. ابو الفضل بيهقى . رجوع به : مثل قبل شود .

با قضاى آمده برنتوان آمد

. ابو الفضل بيهقى . رجوع به : با قضا كارزار نتوان كرد ، شود .

باقى عمر ايستاده‌ام بغرامت .

( عمر نبود آنچه فارغ از تو نشستم . . . )

سعدى .

از مصراع اول به صورت تعبير مثلى اراده كنند كه اگر تاكنون در خدمت قصورى رفت از اين پس به تلافى ايستاده‌ام .

با قلم چونكه تيغ يار كنى * درنمانى ز ملك هفت اقليم .

با قلم چونكه تيغ يار كنى درنمانى ز ملك هفت اقليم .

ابو حنيفه اسكافى .

رجوع به : قلم برابر تيغ است . . . ، شود .

با قوىگو اگر بگوئى راز * زانكه باشد قوى ضعيف آواز .

با قوىگو اگر بگوئى راز زانكه باشد قوى ضعيف آواز .

سنائى .

با كدخدا بساز دهرا بتاز

. چون با چيره و زبردستى سازش و همداستانى كنى ستم راندن بر زيردستان آسان باشد .

با كردگار جهان جنگ نيست .

( مرا چرخ گردان اگر بىگناه * بدست بدان كرد خواهد تباه

به مردى مرا روز آهنگ نيست ( كذا ) * كه . . . )

فردوسى . رجوع به : با قضا