امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٤

با شير درنده كينه مساز .

باشد بر نظاره جنگ آسان .

باشد بر نظاره جنگ آسان .

( مگر نشنيدى از گيتىشناسان كه . . . )

ويس و رامين .

نظير :

ز پيكار بد دل هراسان بود * به نظاره بر جنگ آسان بود .

اسدى .

رجوع به : اى برادر ما بگرداب اندريم ، شود . و رجوع به : جنگ بر نظاره . . . ، شود .

باشد بىامير آشفته لشگر .

باشد بىامير آشفته لشگر .

( جهانم بىتو آشفته است يكسر * كه . . . )

نقل از تاريخ سلاجقهء كرمان . گمان ميكنم شعر از ويس و رامين باشد ولى در نسخهء چاپ هند كه افتاده بسيار دارد من اين شعر را نيافته‌ام .

باشد چو چنان پدر چنين است كرى .

باشد چو چنان پدر چنين است كرى .

( شه بحر و تو شهزاده در آن بحر درى * نىنى كه صدف‌سار تو از در پرى

گويم مثلى گرچه به ظاهر خوش نيست . . . )

رجوع به :

از مار نزايد . . . ، شود .

باشد دوستى بر جاى تا باشد عتاب .

باشد دوستى بر جاى تا باشد عتاب .

( شادتر گردم چو دلبر مىكند با من عتيب زانكه . . . )

ابن يمين .

باشد سخن گفتن راست تلخ .

باشد سخن گفتن راست تلخ .

( نگر تا چه گويد سخنگوى بلخ * كه . . . )

فردوسى .

رجوع به : الحق مر ، شود .

باشد مرد ستمرسيده ستمكار .

باشد مرد ستمرسيده ستمكار .

( كردم با او چنان كه با من كردند )

سوزنى .

باشد هنرور هنرور پسند .

باشد هنرور هنرور پسند .

( ستودى هنرهاى شاه بلند كه . . . )

حضرت اديب .

باش كه وقت مشيب صيد غزالان شوى * ايكه زنى در شباب پنجه بشير عرين .

باش كه وقت مشيب صيد غزالان شوى ايكه زنى در شباب پنجه بشير عرين .

قاآنى .

نظير :

سگ تازى كه آهوگير گردد * بگيرد آهويش چون پير گردد .

نظامى .

مار كه پير شد قورباغه سوارش مىشود . پيرى بهزار عيب آراسته است . پيرى و صد عيب چنين گفته‌اند .

با شمشير چوبين جنگ نتوان كرد

با شمشير چوبين جنگ نتوان كرد

. براى پيشرفت هركار اسباب آن كار بايد .

با شمشير و قرآن پيش كسى رفتن

با شمشير و قرآن پيش كسى رفتن

. رجوع به : با تيغ و كفن ، شود .

با شمشير و كرباس پيش كسى رفتن

با شمشير و كرباس پيش كسى رفتن

. مثال : و خويشتن شمشير و كرباسى برگرفته و به خدمت سلطان آمد . تاريخ جهانگشا . رجوع به : با تيغ و كفن ، شود .

با شه چون پشه را شكار كند ؟

با شه چون پشه را شكار كند ؟

( پيش والى ولى چه‌كار كند . . . )

اوحدى .

رجوع به : اگر عنقا ز بىبرگى بميرد ، شود .

با شير اندرون شد و با جان بدر شود .

با شير اندرون شد و با جان بدر شود .

( عشق تو در درونم و مهر تو در دلم )

سعيدا .

رجوع به : العادة طبيعة ، شود .

با شير خود چه پنجه تواند زدن شغال .

با شير خود چه پنجه تواند زدن شغال .

( بدخواه را چه زهره كه گردد معارضت )

سلمان ساوجى .

با شير درنده كينه مساز .

با شير درنده كينه مساز .

( چنين داد پاسخ فرامرز باز * كه . . . )

فردوسى .