امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٠

باز دانيد فربهى ز آماس .

اگر ببندد حساب بارنامهء جنگ * بساعتى ببرد شصت بار از او حساب .

قطران

با روح چه همسرى كند اعضا .

با روح چه همسرى كند اعضا .

( اعضاى وى است هركه در عالم . . . )

قاآنى .

بارى بهر جهت كردن

بارى بهر جهت كردن

. گفتارى يا كردارى را با سرعت و بىدقت انجام كردن .

نظير : سرهم‌بندى كردن . با خرد و مردش كفوا احد .

بارى چو عسل نمىدهى نيش مزن .

بارى چو عسل نمىدهى نيش مزن .

( زنبور درشت بيمروت را گو . . . )

سعدى .

رجوع به : اگر يار شاطر نيستى . . . ، شود .

بارى چو كشته گردى ره بر هزار گير .

بارى چو كشته گردى ره بر هزار گير .

( با يك سوار غزو كنى نيست جاى نام . . . )

سنائى .

بارى چو گنه كنى كبيره

بارى چو گنه كنى كبيره

. نقل از العراضه ، نظير : ان تسرق فاسرق الدره و رجوع به : اگر خاك هم بسر ميكنى . . . ، شود .

بازار چندانكه آگنده‌تر * تهيدست را دل پراكنده‌تر .

بازار چندانكه آگنده‌تر تهيدست را دل پراكنده‌تر .

( كه . . . )

سعدى .

بازار چه گاهگاهى بر سر نهد كلاهى * مرغان قاف دانند آئين پادشاهى .

بازار چه گاهگاهى بر سر نهد كلاهى مرغان قاف دانند آئين پادشاهى .

حافظ . نظير :

نه هركه آينه سازد سكندرى داند * نه هركه سر نتراشد قلندرى داند .

نه هركه طرف كله كج نهاد و تند نشست * كلاهدارى و آئين سرورى داند .

حافظ .

بازآمدنت نيست چو رفتى رفتى .

بازآمدنت نيست چو رفتى رفتى .

( اى آنكه نتيجهء چهار و هفتى * وز هفت و چهار دائما در تفتى

مى خور كه هزار بار بيشت گفتم . . . )

منسوب به خيام .

باز اين چه گليم و اين چه رنگست .

باز اين چه گليم و اين چه رنگست .

( بوئى نبرم همى ز شادى . . . )

انورى .

بازدارد تو را ز شعر شعير .

بازدارد تو را ز شعر شعير .

( كه نبايد چنان كه گفتستند . . . )

ناصر خسرو . در شعر اشاره به اين مثل عرب شده است : شغلتنى الشعير عن الشعر و البر عن البر . نظير :

در خانه آرد نماند . هركه خورد مال مفت ميتواند شعر گفت .

باز را در قفس چه كار بود * جاى او دست شهريار بود .

باز را در قفس چه كار بود جاى او دست شهريار بود .

سنائى .

رجوع به : پيل در پيشه است . . . ، شود .

با زشت‌روى ديبه و خز * گرچه خوب است خوب ننمايد .

با زشت‌روى ديبه و خز گرچه خوب است خوب ننمايد .

( زانكه . . . )

ناصر خسرو .

نظير :

زشت باشد دبيقى و ديبا * كه بود بر عروس نازيبا .

سعدى .

رجوع به : ابلهى صدد بيقى و ديبا . . . ، شود .

باز دانيد فربهى ز آماس .

باز دانيد فربهى ز آماس .

( متبنى نكو همى گويد . . . )

مسعود سعد .

رجوع به : آماس را از فربهى بشناس ، شود .