امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥١

باد در آستين كسى كردن

بحسرت من بسايم دست بر دست * كه چيزى نيستم جز باد در دست .

ويس و رامين .

اگر صد سال ديگر مهر كاريم * از او در دست جز بادى نداريم .

ويس و رامين .

چون نيست ز هرچه هست جز باد بدست * چون هست بهرچه هست نقصان و شكست

پندار كه هست هرچه در عالم نيست * انگار كه نيست آنچه در عالم هست .

شوريده دلانيم نه هشيار و نه مست * سرگشته و پاىبسته و بادبدست .

اوحدى .

بادت بدست باشد اگر دل نهى به هيچ * در عرصهء كه تخت سليمان رود بباد

حافظ .

عنقا شكار كس نشود دام بازچين * كاينجا هميشه باد بدست است دام را .

حافظ .

باد به زخم كسى خوردن

. پس از گذشتن جوش و خروش جنگ احساس رنج جراحتى را كردن . مثل را در نظاير اين مورد استعمال كنند . مثال : اموال موروثه را در اندك مدتى بباد داد و اينك تازه باد بزخمش خورده است .

باد بيرون كن ز سر تا جمع گردى بهر آنك * خاكرا جز باد نتواند پريشان داشتن .

باد بيرون كن ز سر تا جمع گردى بهر آنك خاكرا جز باد نتواند پريشان داشتن .

سنائى .

رجوع به : از تواضع بزرگوار شوى . . . ، شود .

باد پيمود آنكس كه آسمان پيمود .

( مرا منجم هشتاد سال عمر نهاد * ز عمر دوستى اميد من بر آن افزود

خداى داند من دل بر او نمىبندم * كه . . . )

مسعود سعد .

رجوع به : النجوم حق . . . ، شود .

باد پيمودن

. كارى عبث و بيهوده كردن . تمثل :

ز ديوانهء كرد روزى سئوال * سليمان مرسل عليه السلام

كه چون بينى اين مملكت كز پدر * مرا مانده با اينهمه احتشام

چنين داد ديوانه او را جواب * كه چون نيست اين مملكت مستدام

پدر مدتى آهن سرد كوفت « 1 » * تو در باد پيمودنى صبح و شام « 2 »

ابن يمين .

دشمن آتش‌پرست بادپيما را بگوى * خاك بر سر كن كه آب رفته بازآمد بجوى .

باد پيمود آنكس كه آسمان پيمود . نظير : در تنور سرد نان بستن . و رجوع به : آب غربال پيمودن ، شود .

باد در انبان داشتن

. با يافه و گزافى دل خوش داشتن . تمثل :

گر بباد تو دهم خرمن خود بر باد * نبود فردا جز باد در انبانم .

ناصر خسرو .

باد در آستين كسى كردن

. كسى را غره ساختن . نظير : هندوانه زير بغل كسى دادن . پاشنه‌هاى كسى را كشيدن .

( 1 ) و النا له الحديد ان اعمل السابغات و قدر فى السرد . ( 2 ) و لسليمان الريح غدوها شهر و رواحها شهر .