امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٠

باد بدست داشتن ( يا ) باد در دست داشتن ( يا ) باد بدست ماندن

را ليسند گويند .

باد از جانبى آمدن

باد از جانبى آمدن

. آغالش و انگيزشى را سبب شدن . تمثل : قايد جوابى چند درشت داد چنان كه دست در روى احمد انداخت احمد گفت اين باد از حضرت « 1 » آمده است . ابو الفضل بيهقى

بادام به از بيد و سپيدار ببار است * هرچند فزون كرد سپيدار درازا .

بادام به از بيد و سپيدار ببار است هرچند فزون كرد سپيدار درازا .

ناصر خسرو . رجوع به : اسب تازى اگر . . . ، شود .

باد آورده را باد مىبرد

باد آورده را باد مىبرد

. تمثل : كه بادآورده را بادش برد باز . نظير : هرچه آسان يافتى آسان دهى . مولوى . پول حرام يا صرف شراب شور مىشود يا شاهد كور .

باد آورده را بادش برد باز

باد آورده را بادش برد باز

. ( كه . . . ) رجوع به : مثل قبل شود .

باد اگرچه خوش آمد و دلكش * از حدث بگذرد نيايد خوش .

باد اگرچه خوش آمد و دلكش از حدث بگذرد نيايد خوش .

سنائى .

رجوع به : آلو چو بآلو . . . ، شود .

باد باران آورد بازيچه جنگ .

باد باران آورد بازيچه جنگ .

( . . . مرد مهمان آورد نامرد ننگ . )

رجوع به :

شوخى شوخى آخرش . . . ، شود .

باد به بروت افكندن

باد به بروت افكندن

. اظهار كبر كردن . تمثل :

باد چه افكندهء اندر بروت * قوتت از من نفزايد نه قوت .

جلال فراهانى .

من ترك هند و جيفهء چيپال گفته‌ام * باد بروت جونه بيك جو نميخرم .

شيخ آذرى .

باد به پشت كسى خوردن

باد به پشت كسى خوردن

. پس از مدتى كاهلى و بيكارى شروع كار بر او گران آمدن .

باد به چنبر نتوان بست

باد به چنبر نتوان بست

. تمثل :

بزرق مى نتوان بست باد در چنبر * يكيد مى نتوان سود آب در هاون .

قاآنى .

باد نبندد كسى ز حيله بچنبر * آب نسايد تنى بخدعه بهاون .

قاآنى .

رجوع به : آب در غربال پيمودن ، شود .

باد بدست داشتن ( يا ) باد در دست داشتن ( يا ) باد بدست ماندن

باد بدست داشتن ( يا ) باد در دست داشتن ( يا ) باد بدست ماندن

. از كارى نتيجه و فايدتى حاصل نكردن . تمثل .

سخن چند گفتم به چيزى نبست * ز گفتار باد است ما را بدست .

فردوسى .

سخن چند گفتم به چندين نشست * ز گفتار باد است ما را بدست .

فردوسى .

كه بختش پس و پشت او در نشست * از اين تاختن باد باشد بدست .

فردوسى .

بدين شهر درويشى و رنج هست * از اين بگذرى باد ماند بدست .

فردوسى .

كه ما را كنون جان باسب اندر است * چو سستى كند باد ماند بدست .

فردوسى .

درد او دريغا كه در اين خورد و نشست * خاكيست مرا در كف و باديست بدست .

محمد غزالى .


( 1 ) مراد از حضرت در اينجا حضرت غزنين است .