امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٤

باباى تو چارده شتر داشت * نى ميزد و اسفناج ميكاشت .

با اهل زمانه صحبت از دور نكوست .

با اهل زمانه صحبت از دور نكوست .

( آن به كه در اين زمانه كم گيرى دوست . . . * آنكس كه ترا بجملگى تكيه بدوست

چون چشم خرد بازكنى دشمن اوست )

رجوع به از بلا دورى طمع دارى . . . ، شود .

با اهل هنر جهان بكين است .

با اهل هنر جهان بكين است .

( . . . مرد هنرى از آن غمين است * آن كو ببر خرد مهين است

زين ازرق بىخرد كهين است * بر هركه نشانى از هنر هست

با محنت و رنج همنشين است . )

ابو الفرج رونى .

رجوع به : اگر بهر سر مويت . . . ، شود .

با ايزد تيغ و نيزه برنتوان داشت .

با ايزد تيغ و نيزه برنتوان داشت .

ظهير فاريابى . نظير : بجنگ خدا نميتوان رفت .

با اين چيزها قبر آقا درست نميشود

با اين چيزها قبر آقا درست نميشود

. رجوع به : قبر آقا گچ ميخواهد و آجر ، شود .

با اين ريش ميروى تجريش

با اين ريش ميروى تجريش

؟ نظير : به اين لباس بمحشر نمود خواهى كرد ؟

با اينهمه كه كبر نكوهيده عادتيست * آزاده را همى ز تواضع رسد بلا .

با اينهمه كه كبر نكوهيده عادتيست آزاده را همى ز تواضع رسد بلا .

شعر را بنام حضرت سنائى و عبد الواسع جبلى هر دو ديده‌ام . رجوع به : با بدان بد باش . . . ، شود .

با براق چگونه عنان زند خر لنگ .

با براق چگونه عنان زند خر لنگ .

( حسود در تو چگونه رسد نميدانم كه . . . )

رفيع الدين لنبانى . رجوع به : پنجه با ساعد سيمين . . . ، شود .

با باد جنوبى شوى جنوبى * با باد شمالى شوى شمالى .

با باد جنوبى شوى جنوبى با باد شمالى شوى شمالى .

( بر مذهب و بر راى ميزبانى * بر خويشتن از ناكسى وبالى . . . )

ناصر خسرو . نظير :

هر روز بمذهب دگر باشى * گه در چه ژرف و گاه بر بامى

ليكن چو كيست ميهمان خواند * بر مذهب ميزبان بيارامى

گر ناصبيت برد عمر باشى * ور شيعى خواندت على نامى .

ناصر خسرو .

بوجار لنجان است از هر سو باد مىآيد باد ميدهد . بادنجان باد دارد بلى ، ندارد بلى .

با باد نيز مگوى

با باد نيز مگوى

. اين راز را سخت پوشيده دار . تمثل :

تو مردى دبيرى يكى چاره ساز * وز اين نيز با باد مگشاى راز .

فردوسى .

بابا ز كجا تاب برد بچهء فر خور . « 1 »

بابا ز كجا تاب برد بچهء فر خور . « 1 »

( من بچهء فر خورم و او باز سپيد است . . . )

ابو شكور بلخى .

بابام سيرش را كوبيده

بابام سيرش را كوبيده

. دخترى در آشى پخته براى خود سهمى ميخواسته است .

و دليلش اينكه پدر او سير سيرداغ آش را كوبيده است . بمزاح ، مثل را در جائى كه كسى با دليلى ضعيف ادعاى حقى كند گويند .

باباى تو چارده شتر داشت * نى ميزد و اسفناج ميكاشت .

باباى تو چارده شتر داشت نى ميزد و اسفناج ميكاشت .

در استهزاء گفتارى


( 1 ) در برهان فرخور و فرفور هر دو را بمعنى تيهو ضبط مىكند و شعر بو شكور را نيز بهردو ضبط در فرهنگها ديده‌ام .