امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٨

اين منم طاوس عليين شده

ز بهر دنيا چندان عناكرى نكند * كه مى نيرزد اين مرده خود بدين شيون .

جمال الدين عبد الرزاق .

اين مرده و اين گورستان

. رجوع به : اين چاه و اين ريسمان ، شود .

اين مروزى و آن رازى

. رجوع به : مروزى و رازى و مرغزى و رازى ، شود .

اين ملعون چه كرده بود

. ميان طلاب علوم دينيه رسمى كهن است كه چون يكى از آنان با غير طالب علمى بجنگ و ستيز خيزد ، ديگران پيش از آنكه ظالم را از مظلوم بشناسند تعصب را بحمايت همكار برخيزند . بدان حد كه در زمان سلطنت ناصر الدين شاه در تبريز بيگناهى را بدين ترتيب كشتند . سنائى فرمايد :

رافضى را عوام در تف كين * ميزدند از پى حميت دين

يكى از رهگذر درآمد زود * بيش از آن زد كه آن گروه زده بود

گفتم ار ميزدند ايشانش * بهر اشكال كفر و ايمانش

تو چرا بارى اى بدل سندان * بىخبر كوفتى دوصد چندان

جرم او چيست ؟ گفت بشنو نيك * من ز جرمش خبر ندارم ليك

سنيان ميزدند و من بدمش * رفتم و بهر مزد « 1 » ميزدمش .

سنائى .

اين منم ؟ تىتيش مامانى به تنم

؟ تىتيش در زبان اطفال جامهء زيبا و رنگين را گويند .

و مامانى نيز در زبان آنان بمعنى جميل و نغز باشد و مثل را در موقعى كه نو دولتى برخواسته و دارائى خويش بالد گويند . نظير : نديده ديد به خودش چيد . اين منم طاوس عليين شده .

گل را باش ، گلدان را باش ، يخ را باش يخ‌دان را باش ديزى « 2 » ببار ، جيزه « 3 » بدار ، كاشكى ننم زنده ميشد ، اين دورانم ديده ميشد . رجوع به : ان الانسان ليطغى . . . ، شود .

اين منم طاوس عليين شده

( آن شغالى رفت اندر خم رنگ * اندر آن خم كرد يكساعت درنگ

پس برآمد پوستين رنگين‌شده * ك . . .

پشم رنگين رونق خوش يافته * ز آفتاب آن رنگها برتافته

ديد خود را سرخ و سبز و بور و زرد * خويشتن را بر شغالان عرضه كرد . . .

يك شغالى پيش او شد كاى فلان * شيد كردى تا شدى از خوشدلان

شيد كردى تا بمنبر برجهى ؟ * تا ز لاف اين خلق را حسرت دهى ؟

بس بجوشيدى نديدى گرمئى * پس بشيد آوردهء بىشرمئى

صدق و گرمى خود شعار اولياست * باز بيشرمى پناه هر دغاست

كالتفات خلق سوى خود كشند * كه خوشيم و از درون بس ناخوشند . . .

( 1 ) مراد از مزد در اينجا اجر و ثواب اخروى است . ( 2 ) ديزى ديگ سفالين باشد . ( 3 ) جيزه جگربند است .