امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨

آخر الحيل السيف

آتش كه ببيشه افتاد تر و خشك نپرسد ( يا نه خشك گذارد نه تر . )

آتش كه ببيشه افتاد تر و خشك نپرسد ( يا نه خشك گذارد نه تر . )

تمثل :

تو آتش به نى در زن و درگذر * كه در بيشه نه خشك ماند نه تر

. سعدى

ز آتش قهر و با گرديد ناگاهان خراب * استر آبادى كه خاكش بود خوشبوتر ز مشك

و اندر و از پير و برنا هيچ تن باقى نماند * آتش اندر بيشه چون افتد نه تر ماند نه خشك

كاتبى ترشيزى

آتش چو بشعله بر كشد سر * چه هيزم خشك و چه گل تر

امير خسرو .

آتش چو برافروخت بسوزد تر و خشك

نظير : وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً قرآن كريم . سورهء 8 آيهء 25 . ان البلايا اذا نزلت بقوم عمته الصالح و الطالح . نظير : آتش دوست و دشمن نداند .

آتش نشاندن و اخگر گذاشتن كار خردمندان نيست

آتش نشاندن و اخگر گذاشتن كار خردمندان نيست

. سعدى .

نظير : افعى گشتن و بچه نگاهداشتن كار خردمندان نيست . سعدى .

آتش نفس اگر برافروزى * جان خود را بر آتشش سوزى

آتش نفس اگر برافروزى جان خود را بر آتشش سوزى

. مكتبى .

تابع هواهاى نفسانى شدن سبب هلاكت است .

آتش نفسان قيمت ميخانه شناسند * افسرده دلانرا بخرابات چكار است

آتش نفسان قيمت ميخانه شناسند افسرده دلانرا بخرابات چكار است

. عمعق .

آتش و اسپند

آتش و اسپند

. رجوع به مثل آتش و اسپند شود .

آتش و پنبه

آتش و پنبه

. دو ضد ، دو جمع نشدنى . نظير : سنگ و سبو . آب و آتش . پشه و باد .

آتش و اسپند .

آتشى كاب را بلند كند * بر تن خويش ريشخند كند

آتشى كاب را بلند كند بر تن خويش ريشخند كند

.

( شه كه دون را بلند و و الا كرد * مر بلا را بلند بالا كرد . . . . )

سنائى .

بدشمن مدد دادن بهلاك و بوار خويش يارى كردن است .

آجيل كسى كوك بودن

آجيل كسى كوك بودن

. اسباب معاش او از هر جهت و بيشتر از حيث غذا به خوبى فراهم بودن

آچار سخن چيست معانى و عبارت * نونو سخن آرى چو فراز آمدت آچار

آچار سخن چيست معانى و عبارت نونو سخن آرى چو فراز آمدت آچار

. ناصر خسرو .

نظير :

چون معانى جمع گردد شاعرى آسان بود

. عنصرى .

آخر آدم‌زادهءاى ناخلف

آخر آدم‌زادهءاى ناخلف

( . . . چند پندارى تو پستى را شرف . )

مولوى .

آخر الامر گل كوزه‌گران خواهى شد * حاليا فكر سبو كن كه پر از باده كنى

آخر الامر گل كوزه‌گران خواهى شد حاليا فكر سبو كن كه پر از باده كنى

. حافظ

آخر الحيل السيف

آخر الحيل السيف

. تنها آنگاه كه تمام انواع چاره بىاثر ماند بشمشير يعنى قتال توسل توان جست .