امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٢

اى جوان حاضر تو پيرانند * با دب رو كه خرده گيرانند .

چو چيزيش خواهى و ندهد متاب * مبر ز آتش خشمش از رويت آب

همه خوى و كردار او را ستاى * همان دشمنش را نكوهش فزاى

ز سستى مدان گر بود نيكمرد * كه داند چو نيكى بدى نيز كرد

مبين نرمى پشت شمشير تيز * گزارش نگر گاه خشم و ستيز

تو از بردباران بدل ترس دار * كه از تند در كين بتر بردبار

مگردان دروغ آنچه گويد سخن * وز آنچت بپرسد نهان زو مكن

گرت چيزى اندر خور شهريار * فزونى بود آيد او را به كار

به دو بخش هرچند داريش دوست * كه نيز آنچه الفقدى از جاى اوست

نبايد شد از خندهء شه دلير * نه خنده است دندان نمودن ز شير

چو دريا نمايدت در خوشاب * همى جوى در و همى ترس از آب

اگرچه پرستى ورا بيشمار * برو بر مكن ناز و كژى ميار

كه گر خواهد او چون تو يابد بسى * دهد جاى و جاهت بديگر كسى

مزن فال بد پيشش از هيچ سان * بد و نيك رازش مگو با كسان

هرآن‌گه كه كاريت فرمود شاه * در آنوقت هيچ آرزو زو مخواه

چو فرهنگى آموزيش نرم باش * بگفتار با شرم و آزرم باش

چنانش نماى از دل راه جوى * كه از وى تو گيرى همى رنگ و بوى

به نخجيرگاه و صف رزم و كين * نگرد از برش دور گامى زمين

گر از جاه باشى سر انجمن * تو آن جاه از او دان نه از خويشتن

بدان تا تو با بزم باشى و سور * مگرد از پرستيدن شاه دور

چو نزدش بوى بسته كن چشم و گوش * بر او جز به نرمى زمانى مكوش

ز كسهاى او بد مران پيش اوى * سخنها جز آن كش خوش آيد مگوى

ره اسب و آرايش بزم و ساز * ز هرسان كه دارد شه سرفراز

تو ز انسان مياور ز كار آگهى * كه باشه برابر نشايد رهى

چو چندين رهى را ببايد گهر * نگر شاهرا چند بايد دگر

ز كهتر پرستيدن و خوشخوئيست * ز مهتر نوازيدن و نيكوئيست .

اسدى طوسى .

اى تهىدست رفته در بازار * ترسمت پر نياورى دستار .

اى تهىدست رفته در بازار ترسمت پر نياورى دستار .

سعدى . نظير :

هركه او بيمايه در بازار رفت * عمر رفت و بازگشت او خام و تفت .

مولوى .

بىآرد مىشود بسوى خانه ز آسيا * آنكو نبرده گندم و جو بآسيا شده است .

ناصر خسرو .

اى جوان حاضر تو پيرانند * با دب رو كه خرده گيرانند .

اى جوان حاضر تو پيرانند با دب رو كه خرده گيرانند .

اوحدى .

نظير :

خرده بينانند در عالم بسى * واقفند از كار و بار هركسى .

بهائى .