امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢١

اى پسر گر ملازم شاهى * نتوان بود غافل و ساهى

بنوازد دعا كنش از جان * بزند سرمپيچى از فرمان

مال خواهد كليد گنج ببر * مرد جويد بكوش و رنج ببر

گر بآبت فرستد از آتش * برخ هر دو رخ درآور خوش

با كسى كو به راه پيشتر است * نزد سلطان بجاه بيشتر است

گر بزرگى كند مدارش خرد * كه تو را بار او ببايد برد

آنكه بر صيد شاه دام نهد * بوسه بر دست هر غلام دهد

تا كه باشد دل غلامى دور * از تو كارت كجا پذيرد نور

بر فتوح كسان ميفكن چشم * ور فتوحت نشد مشو در خشم

ور گروهى مخالف شاهند * راه ايشان مده كه بىراهند

عيب كس بر تو چون شود تابان * ديده از ديدنش فرو خوابان

جهد كن تا چو ناكس اوباش * نكنى سر مملكت را فاش

در ميان‌دار بند به كوشى * بر زبان نيز مهر خاموشى

با كسى كش نمىتوان زد مشت * ور بكوشى نمىتوانى كشت

اندكى خلق خوشترك بايد * ور فتوحى است مشترك بايد

خاطر شاه را چو آينه دان * همه نقشى در او معاينه دان

آنكه تا بود نقش راست شمرد * نقش كژ پيش او نشايد برد .

اوحدى .

بدان كز همه چيزها آشكار * بگردد سبكتر دل شهريار

دم پادشاهان اميد است و بيم * يكى را سموم و دگر را نسيم

چو چرخ است كردارشان گرد گرد * يكى شاد از ايشان يكى پر ز درد

چو رفتى بر شه پرستنده باش * كمربسته فرمانشرا بنده باش

چنان كن كه هركس كه نزديك اوست * برادر شود با تو دلسوز و دوست

اگرچه ندارى گنه نزد شاه * چنان باش پيشش كه مرد گناه

بهركار به روى دليرى مكن * مگو پيش او چون همالان سخن

بپرهيز از او بر بد آراستن * هم از آرزوى كسان خواستن

اگر چند گستاخ داردت پيش * چنان ترس از او كز بدانديش خويش

منه پيش او درگه خشم پاى * چو خشم از تو دارد تو پوزش نماى

زيانش مخواه از پى سود كس * بكارش درون راستى جوى و بس

ز كردار گفتار بر مگذران * مگوى آنچه دانش ندارى بران

بهر نيكيش دار سيصد سپاس * هم اندك دهش زو فراوان‌شناس

بخوبانش بر ديده مگمار هيچ * وزان ره كه فرموده باشد بسيج « 1 »

( 1 ) ( وزان ره كه فرمود پاسخ بسيج ) نسخه بدل .