امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٠

اى پسر گر ملازم شاهى * نتوان بود غافل و ساهى

قرآن كريم . سورهء 68 . آيهء 17 و 18 . چنان كه باز جلال الدين محمد بلخى فرمايد :

ترك استثنا مرادم قسوتيست * نى همى گفتن ، كه عارض حالتيست .

مولوى .

اى بسا نخل جسارت كو خسارت داد بار

اى بسا نخل جسارت كو خسارت داد بار

( خيره گستاخانه هر جا دم نمىشايد زدن . . . )

قاآنى

اى بسوى خويش كرده صورت من زشت * من نه چنانم كه مىبرى تو گمانم آينه‌ام من اگر تو زشتى زشتم * ور تو نكوئى نكوست سيرت و سانم .

اى بسوى خويش كرده صورت من زشت من نه چنانم كه مىبرى تو گمانم آينه‌ام من اگر تو زشتى زشتم ور تو نكوئى نكوست سيرت و سانم .

ناصر خسرو .

نظير : المؤمن مرآت المؤمن . القلوب تتشاهد . كولى غربال برو گرفته برفيق گفت مرا چگونه مىبينى گفت بدانگونه كه تو مرا مىبينى . و رجوع به : از دل بدل راه است ، شود .

اى پخته نگشته باتش عقل * اميد تو بس خام مىنمايد .

اى پخته نگشته باتش عقل اميد تو بس خام مىنمايد .

مسعود سعد .

رجوع به : اندر جهان به از . . . ، شود .

اى پسر چون حاجتى افتد ترا * همت از صاحبدلى كن التماس پس به صاحب دولتى كن التجا .

اى پسر چون حاجتى افتد ترا همت از صاحبدلى كن التماس پس به صاحب دولتى كن التجا .

( يك حديثم يادگار است از پدر . . . )

سلمان ساوجى . رجوع به : اگر خاك هم بسر ميكنى . . . ، شود .

اى پسر گر ملازم شاهى * نتوان بود غافل و ساهى

اى پسر گر ملازم شاهى نتوان بود غافل و ساهى

( . . . بخش كن روز خويش و شبرا نيز * مگذران بر فسوس عمر عزيز

شب سه ساعت بامر حق كن صرف * سه حساب و كتاب و دفتر و حرف

سه بتدبير ملك و راى صواب * سه بآسايش و تنعم و خواب

بكنى گر مدبرى و مصيب * روز را هم بر اين قياس نصيب

پيش سلطان خشمناك مرو * در دم پنجهء هلاك مرو

موج درياست قربت شاهان * خشم ايشان بلاى ناگاهان

اول روز پيش شاه مدام * جهد كن تا سبق برى بسلام

شاهرا بىنفاق طاعت كن * بقبولى از او قناعت كن

گر تو را كم دهد مرو در خشم * ور به او بيشتر مگردان چشم

چشم پر كن بدوستان قرين * گوش بر دشمنان گوشه‌نشين

هيزم خشك و برق آتشبار * مرد خفته است و دشمن بيدار

سود كس بر زيان او مپسند * فتنه بر آستان او مپسند

هركه را شاه بركشد بپذير * وانكه را دشمن است دست مگير

دل در او بند و گنجش افزون كن * وانكه نگذاشت رنجش افزون كن