امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٩
اى بسا ناورده استثنا بگفت * جان او با جان استثاست جفت .
بادفره و شيربانگ مىناميده‌اند و عرب آن را دوامه گويد .
اى برادر ما بگرداب اندريم * وانكه شنعت مىكند بر ساحل است .
اى برادر ما بگرداب اندريم وانكه شنعت مىكند بر ساحل است .
سعدى .
نظير : ما اهون الحرب على النظاره .
باشد بر نظاره جنگ آسان .
ويس و رامين . حاشيه‌نشين دلش گشاده است .
به نظاره بر جنگ آسان بود .
اسدى . جنگ بر نظاره آسان است . و رجوع به :
جنگ بر نظاره . . . ، شود .
اى بسا آرزو كه خاك شده .
اى بسا آرزو كه خاك شده .
( گر بمانديم زنده بردوزيم * جامه‌اى كز فراق چاك شده
ور بمرديم عذر ما بپذير . . . )
سعدى .
اى بسا ابليس آدم‌رو كه هست .
اى بسا ابليس آدم‌رو كه هست .
( . . . پس بهر دستى نشايد داد دست )
نظير :
ظاهرش چون گور كافر پر حلل * وندرون قهر خدا عز و جل .
مولوى .
اى بسا خرقه كه مستوجب آتش باشد .
حافظ . گرگ در جامه ميش . و رجوع به : اندرين ره صد هزار ابليس . . . ، و رجوع به : آه از اين واعظان . . . ، شود .
اى بسا اسب تيزرو كه بمرد * خرك لنگ جان به منزل برد .
اى بسا اسب تيزرو كه بمرد خرك لنگ جان به منزل برد .
سعدى . رجوع به اجل برگشته . . . ، شود .
اى بسا خرقه كه مستوجب آتش باشد .
اى بسا خرقه كه مستوجب آتش باشد .
( نقد صوفى نه همه صافى و بيغش باشد . )
حافظ .
رجوع به : اندر اين ره صد . . . و رجوع به : آه از اين واعظان . . . ، شود .
اى بسا خندان كه چرخش بازگريانيد چشم * آسمان با كس كجا پيوند خال و عم گرفت .
اى بسا خندان كه چرخش بازگريانيد چشم آسمان با كس كجا پيوند خال و عم گرفت .
حضرت اديب .
رجوع به : اندر پس هرخنده . . . ، شود .
اى بسا درد كه باشد بحقيقت درمان .
اى بسا درد كه باشد بحقيقت درمان .
( رنج بيمارى تو گنج زر آورد ثمر . . . )
قاضى شريف .
نظير :
اى بسا شير كان ترا آهوست * وى بسا درد كان ترا داروست .
سنائى .
رجوع به : الخير فى ما وقع ، و رجوع به : شايد كه چو وا بينى . . . ، شود .
اى بسا عدل كه داراى جهان * كرده در صورت ظلم است نهان .
اى بسا عدل كه داراى جهان كرده در صورت ظلم است نهان .
جامى .
رجوع به : الخير فيما وقع ، و رجوع به : شايد كه چو وابينى . . . ، شود .
اى بسا قفل در اين كاخ دو در * كه كليدش نتوان يافت ز زر .
اى بسا قفل در اين كاخ دو در كه كليدش نتوان يافت ز زر .
جامى .
اى بس آلوده كه پاكيزه ردائى دارد
اى بس آلوده كه پاكيزه ردائى دارد
( زهد با نيت پاك است نه با جامهء پاك . . . )
پروين .
اى بسا ناورده استثنا بگفت * جان او با جان استثاست جفت .
اى بسا ناورده استثنا بگفت جان او با جان استثاست جفت .
مولوى .
استثنا بمعنى انشاء اللّه گفتن است . و مقتبس از آيهء شريفه إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّها مُصْبِحِينَ وَ لا يَسْتَثْنُونَ .