امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٢
اوفتد بر گردن او كانديشهء تنها كند .
انهن يغلبن العاقل و يغلبهن الجاهل
انهن يغلبن العاقل و يغلبهن الجاهل
. حديث . اقتباس :
گفت پيغمبر كه زن بر عاقلان * غالب آيد سخت و بر صاحبدلان
باز بر زن جاهلان غالب شوند * زانكه ايشان تند و بس خيره‌روند
كم‌بودشان رقت و لطف و و داد * زانكه حيوانيست غالب بر نهاد
مهر و رقت وصف انسانى بود * خشم و شهوت وصف حيوانى بود :
مولوى .
رجوع به : اگر پارسا باشد و راىزن . . . ، شود .
انى اخاف على امتى بعدى ثلاثا حيف الائمة و الايمان بالنجوم و تكذيب القدر .
انى اخاف على امتى بعدى ثلاثا حيف الائمة و الايمان بالنجوم و تكذيب القدر .
حديث . بر امت خويش پس از خود بر سه چيز ترسانم . ستم پيشوايان و گرويدن به احكام ستاره‌شناسى و دروغ‌شمردن اختيار انسانى . رجوع به : لا جبر و لا تفويض . . . ، شود . و رجوع به : النجوم حق و احكام باطل . . . ، شود .
او چيزى گفت ما را خوش آمد ما نيز چيزى نوشتيم تا او را خوش آيد
او چيزى گفت ما را خوش آمد ما نيز چيزى نوشتيم تا او را خوش آيد
. گويند شاعرى لئيمى را مدح گفت ممدوح بصلت به او حوالت چند خروار غله داد . عامل كه بخل خداوندگار ميدانست بنزد خواجه آمد و تكليف خواست . گفت هيچ نبايد داد چه آن روز . . . نظير :
بشعر اندرت مردم خواندم اى خر * كه تا كارم ز تو گيرد فروغى
خطى ما را تو هم دادى و شايد * دروغى را چه آيد جز دروغى .
سنائى .
او خوان نهاد و ديگرى دعوت خورد
او خوان نهاد و ديگرى دعوت خورد
. او رنجى برد و ديگرى آسانى ديد .
تمثل : اسلاف او زحمت كشيدند و او سلطنت كرد و اجداد او خوان نهادند و او دعوت خورد . تاريخ سلاجقهء كرمان . رجوع به : اللّه اللّه . . . ، شود .
او را تو بده درم خريدى * آخر نه بقدرت آفريدى .
او را تو بده درم خريدى آخر نه بقدرت آفريدى .
( بر بنده مگير خشم بسيار * جورش مكن و دلش ميازار . . . )
سعدى .
او را چه زنى كه روزگارش زده است .
او را چه زنى كه روزگارش زده است .
( آزار دل عاشق مسكين چه كنى . . . )
داعى . رجوع به : آن را چه زنى . . . ، شود .
او را چه غمى بود كه بتواند گفت .
او را چه غمى بود كه بتواند گفت .
( نالنده كبوترى چو من طاق از جفت * كز نالهء او دوش نخفتيم و نخفت
او ناله همى كرد و منش مىگفتم . . . )
رجوع به : اسكندر شاخ دارد . . . ، شود .
او سواره است و ما پياده
او سواره است و ما پياده
. مثال : بىگرو و گواهى هزار تومان از من به قرض گرفته حالا دو سال است او سواره است و من پياده .
اوفتد بر گردن او كانديشهء تنها كند .
اوفتد بر گردن او كانديشهء تنها كند .
( دشمنش انديشه تنها كرد و بر گردن فتاد . . . ، * هركه او دارد شمار خانه با بازار راست
چون ببازار اندر آيد خويشتن رسوا كند . )
منوچهرى .