امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٨

انگور از انگور رنگ گيرد

هركه لب بست از سخن با او كسى را كار نيست * مهر خاموشى كم از انگشتر زنهار نيست .

نظير : تير امان دادن .

. با برداشتن انگشت امان خواستن . تمثل :

دشمن كه خواست تا نهد انگشت اعتراض * برداشت از مهابتش انگشت زينهار .

سلمان ساوجى .

. رجوع به : انگشت بر ديده نهادن ، شود .

. در برابر او به چيزى نيست : تمثل :

از حاتم و رستم نكنم ياد كه او را * انگشت كهين است به از حاتم و رستم .

عنصرى .

انگشت مكن رنجه بدر كوفتن كس تا كس نكند رنجه بدر كوفتنت مشت

( چون تيغ بدست آرى مردم نتوان كشت * نزديك خداوند بدى نيست فرامشت

اين تيغ نه از بهر ستمكارى كردند * انگور نه از بهر نبيد است بچرخشت « 1 »

عيسى برهى ديد يكى كشته فتاده * حيران شد و بگرفت بدندان سرانگشت

گفتا كه كرا كشتى تا كشته شدى زار * تا باز كه او را بكشد آنكه ترا كشت

. . . * . . . )

ناصر خسرو .

رجوع به : از مكافات عمل . . . و رجوع به : نه هركه دارد شمشير . . . ، شود .

. ببدى و گاهى بنيكى شهره گرديدن .

منم امروز و تو انگشت‌نماى زن و مرد * من بنيكو سخنى و تو بشيرين دهنى .

سعدى .

. از بخششى اندك چنان كه از دهشى فراوان سپاس بايد داشت .

. استخفاف يا اعتراض كردن . تمثل :

زهى بتقويت دين نهاده صد انگشت * مآثر يد بيضات دست موسى را .

انورى .

تا سرانگشت تعنت بسر مهر گذارى * حاليا پرده برافكن مه انگشت‌نما را .

دهخدا .

. رجوع به : اندر جهان چو بيهنرى . . . ، شود .

. تمثل :

مكن با بدآموز هرگز درنگ * كه انگور گيرد ز انگور رنگ .

نظامى .

مرا از فتح ايشان فتح شد عزم * چو انگورى كه گيرد رنگ از انگور .

انورى .

رجوع به : آلو چو بآلو . . . ، شود .

( 1 ) اين بيت را نيز برودكى نسبت كرده‌اند . رجوع بديوان رودكى فراهم آوردهء آقاى سعيد نفيسى شود .