امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٠

انشاء الله گربه است

انديشهء صحيح نباشد سقيم را .

انديشهء صحيح نباشد سقيم را .

( در قتل ما ز نرگس خود مصلحت مكن * ك . . . )

صائب .

نظير : راى العليل عليل .

انديشه كردن كه چه گويم به از پشيمانى خوردن كه چرا گفتم

انديشه كردن كه چه گويم به از پشيمانى خوردن كه چرا گفتم

. سعدى .

رجوع به : اگر طوطى زبان . . . ، شود .

انديشه مرد ناكرده كار * كند آرزوى گل از تخم خار بهار دل آرام جويد ز دى * شكر خواهد از بوريائينه نى .

انديشه مرد ناكرده كار كند آرزوى گل از تخم خار بهار دل آرام جويد ز دى شكر خواهد از بوريائينه نى .

( كه . . . ) حضرت اديب .

انديشه مكن بكارها در بسيار * كانديشه بسيار بپيچاند كار .

انديشه مكن بكارها در بسيار كانديشه بسيار بپيچاند كار .

( . . . كارى كه برويت آيد آسان بگذار * ور نتوانى بكاردانان بسپار . )

مسعود سعد .

إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ .

إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ .

قرآن كريم . سورهء 89 . آيهء 13 . خداى تو بر ديده‌گاه است .

نظير : محتسب در بازار است . صاحب راه كنار راه .

انسان به آرزو زنده است

انسان به آرزو زنده است

. رجوع به : آدم باميد زنده است ، شود .

انسان باميد زنده است

انسان باميد زنده است

. رجوع به : آدم باميد زنده است ، شود .

انسان بخوراك زنده است

انسان بخوراك زنده است

. جمله را به بيمارى كه خوردن نخواهد گويند . نظير :

تنومند را از خورش چاره نيست .

فردوسى .

انسان جايز الخطاست

انسان جايز الخطاست

. رجوع به : الانسان محل السهو و النسيان ، شود .

انسان فاعل مختار است

انسان فاعل مختار است

. نظير : عقيده آزاد است .

بگيتى درون جانور گونه‌گون * بسند از گمان وز شمردن فزون

و ليك از همه مردم آمد پسند * كه مردم گشاده است و ايشان به بند .

اسدى .

تو آزادى و هرگز هيچ آزاد * نتابد همچو بنده جور و بيداد .

ويس و رامين .

و رجوع به : آزادى آبادى است و رجوع به : لا جبر و لا تفويض . . . ، شود .

انسان مدنى الطبع است

انسان مدنى الطبع است

. مردمان بمنش و نهادخواهان گردشدن با يكديگر و آبادانى و عمران باشند .

انشاء الله گربه است

انشاء الله گربه است

. دير بامى امام ده به مسجد ميرفت جامه‌اش بسگى باران‌خورده بياساييد .

امام چشم برهم نهاده گفت انشا اللّه گربه است . حكايت منظوم ذيل مأخوذ از اين مثل است . :

گردن و سينه در شكم مد غم * پاى تا سر چو خم تمام شكم

هيچ نه جز عمامه و شكمى * كلمى ضخم بر فراز خمى

قوز سالوسيش به پشت چو يوز * معنى صدق قوز بالا قوز

بر زبان ذكر و خاتمش بيمين * سبحه در دست و پينه بار جبين

ريش انبوه پر ز اشپش و كك * زير او اوفتاده تحت حنك

همچو آن توبرهء كه آگنده * بند بر كلكى درافكنده