امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٥

اندرجهان به از خرد آموزگار نيست .

خردمند باشد به از بىخرد .

فردوسى . خردمند باشيد تا توانگر باشيد . قابوسنامه .

خردمند باش و بىآزار باش .

فردوسى .

خرد همچو آب است و دانش زمين * بدان كاين جدا و آن جدا نيست زين

بهين گوهرى هست روشن خرد * كه بر هرچه رانى خرد بگذرد .

اسدى .

خرد زندهء جاودانىشناس * خرد مايهء زندگانىشناس

از او شادمانى از او خرمى است * از او هم فزونى و هم زو كمى است .

فردوسى .

خرد رهنماى و خرد دلگشاى * خرد دست گيرد بهر دو سراى .

فردوسى .

خرد مرد را خلعت ايزدى است * سزاوار خلعت نگه كن كه كيست .

فردوسى .

خردمند و دانا و خرم نهان * تنش زين جهانست و دل زان جهان .

فردوسى .

خرد افسر شهرياران بود * خرد زيور نامداران بود .

فردوسى .

خرد جسم جان است چون بنگرى * تو بىجسم شادان جهان نسپرى .

فردوسى .

هميشه خرد را تو دستور دار * به دو جانت از ناسزا دور دار

بگفتار دانندگان راه جوى * بگيتى بپوى و بهركس بگوى .

فردوسى .

خرد خود يكى خلعت ايزدى است * ز انديشه دور است و دور از بدى است .

فردوسى .

تنومند كاو را خرد يار نيست * بگيتى كس او را خريدار نيست .

فردوسى .

خرد پرورد جان دانندگان * خرد ره نمايد به خوانندگان .

فردوسى .

برامش بود هركه دارد خرد * سپهرش همى در خرد پرورد .

فردوسى .

نكوتر هنر مرد را بخرديست * كه كار جهان و ره ايزدى است .

فردوسى .

زبانى كه اندر سرش مغز نيست * اگر در ببارد همان نغز نيست .

فردوسى .

هر آنكس كه گردد ز راه خرد * سرانجام پيچد ز كردار بد .

فردوسى .

خردگير كارايش جان بود * نگهدار گفتار و پيمان بود

هم آرايش تاج و گنج و سپاه * نمايندهء گردش هور و ماه .

فردوسى .

هرآن نامور كاو ندارد خرد * سرانجام پيچد ز كردار بد .

فردوسى .

كسى كاو خرد را ندارد ز پيش * دلش گردد از كردهء خويش ريش

هشيوار ديوانه خواند ورا * همان خويش بيگانه داند ورا

از اوئى بهر دو سرا ارجمند * گسسته خرد پاى دارد به بند .

فردوسى .

چو خواهى ستايش پس مرگ تو * خرد بايد اى نامور برگ تو .

فردوسى .

ز شمشير ديوان خرد جوشن است * دل و جان دانا به دو روشن است .

فردوسى .

هر آنكس كه اندر سرش مغز نيست * همه راى و گفتار او نغز نيست .

فردوسى .

نگه كن كه تا تاج با سر چه گفت * كه با مغزت اى سر خرد باد جفت .

فردوسى .