امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥

آتش از خيار برنيايد * آتش از خيار نجهد

آبى بجوئى شدن .

آبى بجوئى شدن .

رونق يا پيشرفتى در كار پيدا آمدن . تمثل :

آبى بجوى فتح و ظفر در نمىشود * يك روز جز ز چشمهء تيغ و سنان تو

. ظهير فاريابى .

آبى به روى كار كسى آوردن .

آبى به روى كار كسى آوردن .

رجوع به آب به روى كار آوردن شود .

آبيست زير پره كه ميگردد آسيا .

آبيست زير پره كه ميگردد آسيا .

( . . . سريست زير پرده كه ميگردد آسمان . )

قاآنى .

آبى كه آبرو ببرد در گلو مريز

آبى كه آبرو ببرد در گلو مريز

. رجوع به آب رو آب جو نبايد كرد ، شود .

آبى كه ز چشم رفت كى آيد باز

آبى كه ز چشم رفت كى آيد باز

. نقل از زيدرى . مقصود از آب حيا و شرم است .

آبى ندارد پارگين در معرض بحر خضم .

آبى ندارد پارگين در معرض بحر خضم .

( گر مىزند خشم لعين لافى همه كس داند اين * ك . . . )

سلمان ساوجى .

آت الى الناس ما تحب ان يؤتى اليك . با مردمان آن كن كه روا دارى با تو كنند . حديث نبوى .

آتش ار هيچ نيابد كه خورش سازد از آن * كارش اين است كه بنشيند و خود را بخورد

آتش ار هيچ نيابد كه خورش سازد از آن كارش اين است كه بنشيند و خود را بخورد

. ابن يمين .

آتش از آتش گل مىكند

آتش از آتش گل مىكند

. مرد در يارى با ديگران قوت و كمال گيرد .

آتش از باد تيزتر شود

آتش از باد تيزتر شود

. تمثل : شيخ ما گفت . سرى سقطى كه خال جنيد بود قدس اللّه روحهما بيمار شد . جنيد بعيادت او در شد و مروحهء برداشت تا بادش كند . گفت اى جنيد آتش از باد تيزتر شود . اسرار التوحيد فى مقامات الشيخ ابى سعيد نظير : آتش از باد تيزتر گردد .

پلنگ از زدن كينه‌ورتر شود * بباد آتش تيز برتر شود

. سعدى .

آتش از چنار ( يا ، از چنار پوسيده ) برآيد

آتش از چنار ( يا ، از چنار پوسيده ) برآيد

. عشق يا تحمل سختى كارگاهى در پيران قوىتر است . نظير : دود از كنده برميخيزد . عشق پيرى گر بجنبد سر برسوائى زند

آتش از خانهء همسايهء درويش مخواه * كانچه بر روزن او ميگذرد دود دل است

آتش از خانهء همسايهء درويش مخواه كانچه بر روزن او ميگذرد دود دل است

.

( ايكه بر مركب تازنده سوارى هشدار * كه خر لاغر بيچاره درين آب و گل است . . . )

سعدى .

آتش از خيار برنيايد * آتش از خيار نجهد

آتش از خيار برنيايد آتش از خيار نجهد

. تمثل :

كى شود دهر با تو يكدم خوش * چون جهد ناگه از خيار آتش

سنائى .

نكرد و هم نكند حاسد تو كار صواب * نجست و هم نجهد هرگز از خيار آتش

. اديب صابر .

بىآبروى دست تو هركس كه آب يافت * از دست دهر بود چنان كاتش از خيار

. انورى .

اى بر دو بامداد پندار * فارغ چو همه خران نشسته

نامت بميان مردمان در * چون آتشى از خيار جسته

. انورى .