امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩١

اندراين ره صد هزار ابليس آدم‌روى هست * تا هر آدم‌روى را زنهار بادم نشمرى .

انجيره‌فروش را چه بهتر

انجيره‌فروش را چه بهتر

( هرچند شود زنگ تضمين * رخسارهء طبع من مزعفر

پرسم ز عدوت نيم بيتى . . . )

عمادى شهريارى . اين مصراع را كه عمادى تضمين مىكند نمىدانم از كيست . صورت آن‌چنان مينمايد كه مثلى است و شايد از آن قبيل باشد كه سنائى ميفرمايد :

هركه شد كون‌پرست بر خيره * تيز يابد جز از انجيره

و هم از آن قبيل كه عرب گويد : جزاء مقبل الاست الضراط .

ان حرمة مال المسلم كحرمة دمه

ان حرمة مال المسلم كحرمة دمه

. حديث .

اندازه نگهدار . اندازه نگهدار كه اندازه نكوست

اندازه نگهدار . اندازه نگهدار كه اندازه نكوست

. نظير :

حيات را چه گوارنده‌تر ز آب و ليك * كسى كه بيشترش خورد بكشد استسقاش .

سنائى .

ساقى را باده به اندازه خورد نوشش باد * ورنه انديشهء اين كار فراموشش باد .

حافظ .

رجوع به : اسب راه آن است . . . ، شود . و رجوع به اسراف حرام است ، شود .

اندر آئينه چه بيند مرد عام * كه نبيند پير اندر خشت خام .

اندر آئينه چه بيند مرد عام كه نبيند پير اندر خشت خام .

مولوى . رجوع به : آنچه در آينه جوان . . . ، شود .

اندر اين ايام از نادره‌ها نادره است * پسرى با پدر خويش موافق به سير .

اندر اين ايام از نادره‌ها نادره است پسرى با پدر خويش موافق به سير .

فرخى . نظير :

دختران را همه جنگ است و جدل با مادر * پسران را همه بدخواه پدر ميبينم .

حافظ .

اندرين خاكدان فرسوده * هيچ كس را نه‌بينى آسوده .

اندرين خاكدان فرسوده هيچ كس را نه‌بينى آسوده .

سنائى .

نظير :

اگر غم را چو آتش دود بودى * جهان تاريك بودى جاودانه

در اين گيتى سراسر گر بگردى * خردمندى نيابى شادمانه .

شهيد بلخى .

يكتن آسوده در جهان ديديم * آن هم آسوده‌اش تخلص بود .

اندر اين دير كهن كار سبكباران خوش است

اندر اين دير كهن كار سبكباران خوش است

( از زبان سوسن آزاده‌ام آمد به گوش ك . . . )

حافظ . رجوع به : آسود كسى كه . . . ، شود .

اندر اين رسته راستكارى كن * تا بدان رسته رستگار بوى .

اندر اين رسته راستكارى كن تا بدان رسته رستگار بوى .

( به خدا ار گل ار بهار بوى * بىخدا خوارتر ز خار بوى

راستان رسته‌اند روزشمار * جهد كن تا تو زان شمار بوى . . . )

سنائى .

اندر اين روزگار پر تلبيس * نان ز لا حول مىخورد ابليس .

اندر اين روزگار پر تلبيس نان ز لا حول مىخورد ابليس .

( نيست اندر جهان نكو نفسى * ناكسى مانده چرخ را نه كسى

اندر اين كارگاه بامره « 1 » * تو به لا حولشان مشو غره ك . . . )

سنائى . رجوع به آه از اين واعظان منبركوب ، شود .

اندراين ره صد هزار ابليس آدم‌روى هست * تا هر آدم‌روى را زنهار بادم نشمرى .

اندراين ره صد هزار ابليس آدم‌روى هست تا هر آدم‌روى را زنهار بادم نشمرى .

سنائى . نظير :

( 1 ) بامره شيطان است .