امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٥

الناس عالم و متعلم و ما سواهما همج

. از گفتن چربك و بزله چون بجايگاه آيد باز نتوان ايستاد . تمثل :

حكايتى ديگر ياد آمد اگرچه نه حكايت كتابست اما گفته‌اند النادرة لا ترد . . . قابوسنامه .

اى خواجه اگر نادره‌اى با تو بگويد * اين بند نبايد بدل از بنده‌گر انداشت .

خواهد كه نگويد به تو بر نادره ليكن * چون عطسه بود نادره كآنرا نتوانداشت .

على شطرنجى نظير : قافيه كه آيد بايد گفتن . قل النادرة و لو على الوالدة .

. نظير : استثنا قاعده نباشد . رجوع به : از يك گل . . . ، شود .

. سوختن به آتش به كه در ننگ زيستن . تمثل :

در بزم همه لفظ تو آگنده بدانش * ور رزم همه قول تو النار و لا العار .

قطران .

هركس بجز از تو بجهاندارى بنشست * بيدادگر است و ملك بيخرد و مست .

دادار جهان ملك جهان وقف تو كردست * نيكو مثلى گفته است النار و لا العار .

منوچهرى .

نظير المنية و لا الدنية .

. مردمان پيروان چيره‌شدگان و پيروزى يافتگانند .

. ميدانى . مردمان افسانه‌ها باشند . تمثل :

فكن حديثا حسنا ذكره * فانما الناس احاديث .

خنك كسى كه پس از وى حديث خير كنند * كه جز حديث نميماند از بنىآدم .

سعدى .

پس از تو ابن يمين چون فسانه خواهد ماند * بكوش تا ز تو نيكو بماند افسانه .

ابن يمين .

بارى چو فسانه ميشوى اى بخرد * افسانهء نيك شو نه افسانهء بد .

رجوع به : اگر جاودانه نمانى بجاى ، شود .

. على عليه السلام . مردمان هرآنچه را ندانند دشمن گيرند . رجوع به : الانسان عدو لما جهل ، شود .

الناس اكيس من ان يمدحوا رجلا حتى يروا عنده آثار احسان .

رجوع به : احسان همه خلق را نوازد ، شود .

. نظير :

بنى آدم اعضاى يكديگرند * كه در آفرينش ز يك گوهرند .

سعدى . الناس كأسنان المشط .

افراد بشر يك سر در اصل برابر دان * نه زر خلاصى تو نه اوست نفايه كان .

حضرت اديب .

ذرات دو كون را بهم بيشى نيست * كس نيست كه با دگر كسش خويشى نيست .

در رتبه مساوات بود عالم را * در دايره هيچ نقطه را پيشى نيست .

. مردمان بروزگار خويش ماننده‌تر باشند تا بپداران خود .

. حديث . نقل از تفصيل النشأتين . مردمان