امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٤

النائحة الثكلى ليست كالمستأجرة

بدان جاى رسيد كه ايشان بر يكديگر خروج كنند كه او پادشاهى بسه بهو « 1 » كرد بر پسران خويش و الملوك غيور . تاريخ سيستان .

المندل الرطب فى اوطانه حطب

. داربوى مندلى در مرزوبوم خويش چون هيمه‌اى باشد .

المؤمن آلف

. ( . . . مألوف و لا خير فيمن لا يؤلف و لا يألف . ) حديث . مؤمن خون گرم و خوگر باشد . تمثل :

المؤمن مرآت المؤمن

. حديث : اقتباس :

مؤمنان آئينهء يكديگرند * اين خبر را از پيمبر آورند .

مولوى .

چونكه مؤمن آينه مؤمن بود * روى او ز آلودگى ايمن بود .

مولوى .

بود آينه دوست را مرد دوست * نمايد به دو هرچه زشت و نكوست .

اسدى .

و جالينوس . . . [ گفته است ] هر آن بخرد كه عيب خويش را نتواند دانست و در غلط است چنان كند كه دوستى را از جملهء دوستان برگزيند خردمندتر و ناصح‌تر و راجح‌تر و تفحص احوال و عادات و اخلاق خويش را به دو مفوض كند تا نيكو و زشت وى بىمحابا با او بازمينمايد و پادشاهان از همگان بدينچه ميگويم حاجتمندترند كه فرمانهاى ايشان چون شمشير برانست . . . ابو الفضل بيهقى .

المؤمنون اخوة

. مؤمنان يكديگر را برادران باشند .

المؤمنون حلويون

. مؤمنان شيرينى دوست باشند .

المؤمنون عند شروطهم

. ( . . . الا كل شرط خالف كتاب اللّه . ) حديث .

رجوع به : العدة دين ، شود .

المؤمنون عند عهودهم

. حديث . اقتباس .

چو عهدى با كسى كردى بجاى آر * كه ايمانست عهد از دست مگذار .

ناصر خسرو .

رجوع به : العدة دين ، شود .

الميسور لا يترك بالمعسور

. ( يا ) لا يسقط بالمعسور . از بخش شدنى و بودنى براى ناشدنى و نابودنى دست باز ندارند . نظير : ما لا يدرك كله لا يترك كله .

النائحة الثكلى ليست كالمستأجرة

. نظير :

نوحه‌گر كز پى تسو گريد * او نه از دل كه از گلو گريد .

سنائى .

نوحه‌گر گويد حديث سوزناك * ليك كو سوز دل و دامان چاك .

مولوى .

مادر را دل سوزد دايه را دامان .

( 1 ) صورت مضبوطه اين است و شايد در اصل بهر بوده و در كتابت غلط شده باشد .