امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٧

القلوب تتشاهد

القاضى جاهل بين العالمين

. حديث . داور نادانى است ميان دو دانا . اقتباس :

آن دو خصم از واقعهء خود واقفند * قاضى مسكين چه داند زين دو بند .

مولوى .

نظير : من جعل قاضيا فقد ذبح به غير سكين . حديث .

القبر روضة من رياض الجنة او حفرة من حفر النيران

. حديث . گور مرد يا باغى از باغهاى بهشت با مغاكى از مغاكيهاى دوزخ است . اقتباس :

اين گور تو چنان كه خداى گفت * يا روضهء بهشت است يا كندهء سعير .

ناصر خسرو .

القدرية مجوس هذا لامه

. حديث : جبريان گبران دين مسلمانى باشند . قدر و جبر در زبان اسلام يك معنى دهد و ليكن بعدها قدريه را در مقابل جبريه مىگرفته‌اند و شيخ شبسترى در شعر ذيل حديث نبوى را در معنى دوم آورده است :

هر آنكس را كه مذهب غير جبر است * نبى فرمود كاو مانند گبر است .

رجوع به لا جبر و لا تفويض . . . ، شود .

القرض مقراض المحبة

. وام مقراض و دو كارد دوستى باشد . تمثل :

مدهشان قرض و مستان نيم حبه * فان القرض مقراض المحبه .

جامى .

رجوع به از توانگران چيزى بخواه . . . ، شود .

الفر نبى فى عين امها حسنة

. تمثل :

آرى مثل است كه قربنى * در ديدهء مادر است حسنا .

ايرج ميرزا .

رجوع به اگر چند فرزند چون ديو زشت ، شود .

القسام فى النار

. حديث . اقتباس .

آن دو گفتند ز قسمت درگذر * گوش كن قسام فى النار از خبر .

مولوى .

رجوع به القاسم ملعون . . . ، شود .

القضية ما لم تجب لم توجد

. افلاطون . رجوع به الشيئى ما لم يجب . . . ، شود .

القلب لا ينسى الحبيب الا و لا

. نقل از اسرار التوحيد فى مقامات شيخ ابو سعيد .

نظير : لا حب الا للحبيب الاول . ان اللّه يحب الود القديم . حديث . من القوة حفظ ود القديم .

تمثل :

ز جانش خوشتر آمد عشق رامين * كه خوش باشد بدل يار نخستين .

ويس و رامين .

نباشد يار چون يار نخستين * نه هر معشوق چون معشوق پيشين .

ويس و رامين .

القلب يدرك ما لا يدرك البصر

. با دل چيزها توان ديدن كه به چشم نتوان .

رجوع به استخاره دل آدمى است ، شود .

القلب يهدى الى القلب

. دل بدل رود . نظير : القلوب تتشاهد . و رجوع به از دل بدل راه است ، شود .

القلوب تتشاهد

. نقل از العراضه . رجوع به : از دل بدل راه است ، شود .