امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٢

العلم يعلو و لا يعلى

العلماء امناء الله على خلقه

. حديث . رجوع به : آنكس كه داناتر است ، شود .

العلماء ملوك الدنيا و الاخرة

. رجوع به : آنكس كه داناتر است . . . ، شود .

العلماء ورثة الانبيا

. حديث : نظير : مداد العلماء افضل من دماء الشهداء . حديث .

رجوع به : آنكس كه داناتر است ، شود .

العلم اكثر من ان يحصى فخذوا من كل شئ احسنه

. شعبى . رجوع به : الصناعة طويلة ، شود .

العلم اوله طغيان

. ( . . . و وسطه تواضع و آخره جهل . ) حديث .

العلم اوله مر مذاقته * لكن آخره احلى من العسل .

العلم اوله مر مذاقته لكن آخره احلى من العسل .

دانش در آغاز تلخ و در انجام شيرين‌تر از انگبين باشد .

العلم صيد و الكتابة قيد

. دانش چون شكارى باشد و نوشتن بندى بر پاى آن . دوست معظم من حضرت آقاى تقىزاده اين مثل را بتناسب حاجات تمدن امروزى كاملتر كرده و اينطور ميفرمايند : العلم صيد و الكتابة مع الطبع و التجليد و التوزيع قيد . و شاهزادهء افسر فكر مزبور را در قطعهء ذيل بنظم آورده‌اند :

انديشهء تو گرچه بود در خوشاب * تابان نشود تا كه نيايد بكتاب

گر طبع نشد بدست مردم نفتاد * چون برق جهنده است و چون نقش بر آب

العلم علمان علم الابدان و علم الاديان

. حديث دانش بر دو گونه باشد دانش تن يا پزشكى و دانش دين‌ها و نحله‌ها . اقتباس :

پيغمبر گفت علم علمان * علم الابدان علم الاديان .

نظامى .

العلم عند الله

. جمله را در جائى كه شك در صحت گفتار و خبرى كنند گويند .

نظير : اللّه اعلم . العهدة على الراوى . به گردن آنها كه ميگويند . خدا داناست .

العلم فى الصغر كالنقش فى الحجر

. چون خردسال دانش آموزد مانند كنده‌اى بر سنگ برجا ماند .

العلم كثير و العمر قصير و مبلغ النهايه عسير

. رجوع به : الصناعة طويلة ، شود .

العلم لا يحل منعه .

حديث . دريغ از آموختن دانسته به ديگران روا نباشد .

العلم نقطة كثرها الجاهلون

. نظير :

دل گفت مرا علم لدنى هوس است * تعليمم كن اگر تو را دسترس است

گفتم كه الف گفت دگر هيچ مگو * در خانه اگر كس است يكحرف بس است .

العلم نور يقذفها الله فى قلب من يشاء

. دانش فروغى است كه خداى در هر دل كه اراده فرمايد افكند .

العلم يعلو و لا يعلى

. دانش هر روزه برتر شود و هيچ چيز بر او بلندى