امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٤

الشيخ فى قومه كالنبى فى امته

كريم . سورهء 36 . آيهء 69 .

اقتباس :

پيش شرعت ز شعر جستن به * بيت را همچو بت‌شكستن به

شرع از شعر سخت بيگانه است * گرچه با او هم از يكى خانه است .

سنائى .

در شعر مپيچ و در فن او * چون اكذب اوست احسن او .

نظامى .

. رجوع بالصناعة طويلة . . . ، شود .

. جو نگاهدار كافور باشد .

تمثل :

نفسى فدائك لا لقدرى بل ارى * ان الشعير وقاية الكافور .

نقل از العراضه .

بروزگار تو آن انتظام يافت جهان * كه از حمايت جو بىنياز شد كافور .

ظهير فاريابى .

نظير : كافور در حمايت جو باشد .

. سپاس‌دارى و حقگزارى وامى باشد . تمثل :

آنكه چندين نعمت وى بر من است * چون نگويم شكر او و الشكر دين .

سعدى .

. رجوع به الخمول . . . ، شود .

چون چيزى از سامان نهاد و منش خويش فراتر شود بمنش و نهاد ناهمتاى خود بگردد :

نظير : فواره چون بلند شود سرنگون شود . رشد زيادتى مايهء جوانمرگيست . تب تند زود عرقش مىآيد .

. هرچيز تا صورت شخصيت نگيرد وجود نپذيرد .

. نظير : القضية ما تجب لم توجد .

. پيرى آهو و آكيست و رنگين كردن موى رنج و تعبى .

تا كى برى عذاب و كنى ريش را خضاب * تا كى فضول گوئى آرى حديث غاب .

اشاره :

عجب آيد مرا ز مردم پير * كه همى ريش را خضاب كند

بخضاب از اجل همى نرهد * خويشتن را همى عذاب كند .

ابو طاهر خسروانى

من موى خويش را نه از آن ميكنم سياه * تا باز نوجوان شوم و نو كنم گناه

چون جامه‌ها بوقت مصيبت سيه كنند * من موى از مصيبت پيرى كنم سياه .

ريش و سبلت همى خضاب كنى * خويشتن را همى عذاب كنى .

رودكى .

موى سفيد را نه از آن رو سيه كنم * تا باز نوجوان شوم و صد گنه كنم .

نه جامه از براى مصيبت سيه كنند * من موى از مصيبت پيرى سيه كنم .

منسوب بخاقانى .

. پير در خاندان خويش از خرد و آزمونى كه او را در كارهاست چون پيغمبرى ميان امت خود سودمند باشد . سپس پير مثل را بشيوخ طريقت