امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٨

الرحم شجنة من الله فمن قطعه‌قطعه الله

الدين و الملك توأمان

الدين و الملك توأمان

. حديث . دين و شاهى همزاد باشند . اقتباس :

كه ارباب معانى نيك دانند * كه دين و ملك با هم توأمانند .

خواجو .

نزد خرد شاهى و پيغمبرى * چون دو نگينند در انگشترى

گفتهء آنهاست كه آزاده‌اند * كاين دو ز يك اصل و نسب زاده‌اند .

نظامى .

بود دين و شاهى چو تن با روان * بدين هر دوان پاى دارد جهان .

فردوسى .

چنان دان كه شاهى و پيغمبرى * دو گوهر بود در يك انگشترى .

فردوسى .

چشم سر ملك و چشم سر دين است * اين جهان‌بين و آن نهان‌بين است

اين و آن هردو يار يكدگرند * هم خزان هم بهار يكدگرند .

سنائى .

چنين دين و شاهى بيديگرند * تو گوئى كه در زير يك چادرند

نه بىتخت شاهى بود دين بجاى * نه بىدين بود تخت شاهى بپاى

دو ديباست يك دردگر بافته * برآورده پيش خرد يافته ( كذا )

نه از پادشاه بىنياز است دين * نه بىدين بود شاه را آفرين

نه آن زين نه اين زان بود بىنياز * دو انباز ديديمشان نيكساز

چو دين را بود پادشا پاسبان * تو اين هر دو را جز برادر مخوان .

فردوسى .

الذود الى الذود ابل

الذود الى الذود ابل

. اشترى و اشترى اشتران شوند . رجوع به قطره قطره جمع گردد . . . ، شود .

الرايد لا يكذب اهله

الرايد لا يكذب اهله

. نظير : مار هركجا كج رود بسوراخ خويش راست درآيد . كارد دستهء خويش نبرد .

الراى قبل شجاعة الشجعان * هو اول و هى المحل الثانى .

الراى قبل شجاعة الشجعان هو اول و هى المحل الثانى .

الرجال بالرجال يستمال

الرجال بالرجال يستمال

. مردان را بدستيارى مردان به راه آرند . نظير : الطير بالطير يصاد

الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ ( . . . بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ . )

الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ ( . . . بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ . )

قرآن كريم . سورهء 4 . آيهء 38 . مردان كارگزاران فرمانروايند بر زنان . ( نقل از ترجمهء قرآن ) اقتباس :

ناشنيده ز فاعل گردون * آيهء الرجال قوامون .

سنائى .

الرحمن سر بسر

الرحمن سر بسر

. ( اللهم بير بير . . . ) از اين جمله عربى و فارسى بىمعنى اراده كنند كه چون تساوى و برابرى بدست آمد ديگر جاى اختلاف و ستيزه نيست .

نظير . سربسر بىدردسر .

الرحم شجنة من الله فمن قطعه‌قطعه الله

الرحم شجنة من الله فمن قطعه‌قطعه الله

. خويشاوندى رگها و بيخها است از طرف خداى هر آنكس پيوند خويشاوندى بگسلد خداى تعالى او را براندازد .