امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠

آب رو آب جو نبايد كرد . * آب رو بهر نان نبايد ريخت

آب كه ميلش همه زى پستى است * در پريش لاف زبر دستى است

. امير خسرو .

مر ترا جويد همه خوبى و زيب * آنچنان چون نو جبه « 1 » جويد نشيب

. رودكى .

. مرد خليق يا هوشيار محبت و حرمت خود را در دلها جاى ميدهد . نظير : آتش جاى خودش را باز مىكند .

آب رز بايد كه باشد در صفا چون آب زر گرز زر مغربى ساغر نباشد گو مباش

. ابن يمين . نظير : خذوا الغايات و اتركوا المبادى . بايد متاع نيكو دكان زهر كه باشد .

. شوكت و اعتبارى پس از زوال برگشتن . تمثل :

تشنه ترسم كه منقطع گردد * ورنه باز آيد آب رفته بجوى

. سعدى .

روزگار ار آب جوئى را بجوئى باز برد * هم بجوى خويش باز آمد ز گشت روزگار

. سوزنى .

دشمن آتش‌پرست بادپيما را بگوى * خاك بر سر كن كه آب رفته باز آمد بجوى

. و اگر در سنهء احدى و خمسين‌وار بعمائه ناجوانمرد كراهيثى ديد و درشتى پيش آمد آخر نيكو شد و بجوئيكه ميرفت و مىآمد آب رفته باز آمد . بيهقى .

. تمثل :

نشاط جوانى ز پيران مجوى * كه آب روان باز نايد بجوى

. سعدى .

آب رو آب جو نبايد كرد . آب رو بهر نان نبايد ريخت

تمثل :

خون خود را گر بريزى بر زمين * به كه آب روى ريزى بر كنار

. ابو سليك .

در جستن نان آب رخ خويش مريزيد * در نار مسوزيد روان از پى نانرا

. سنائى .

به آب روى اگر بىنان بمانم * بسى به ز انكه خواهم نان ز دو نان

بنا نشان چون من آب خويش بدهم * چو آبم شد من آنگه چون خورم نان

. ناصر خسرو .

خاقانيا ز نان طلبى آب رخ مريز * كان حرص كآب رخ برد آهنگ جان كند

آدم ز حرص گندم نان خواندهء چه ديد * با آدمى مطالبهء نان همان كند

بس مور كو ببردن نان ريزه‌ها ز راه * پى سودهء كسان شده و جان زيان كند

آن طفل بين كه ماهيكان مىكند شكار * بر سوزن خميده چو يك پاره نان كند

از آدمى چه طرفه كه ماهى در آب نيز * جان را ز حرص در سر كار دهان كند

. خاقانى .

مريز آب رخ خود براى نان كاين آب * چو رفت نوبت ديگر بجو نمىآيد

. صائب .

مىشود گوهر اگر جمع تواند كردن * آبروئى كه بدريوزه گدا ميريزد

. صائب .

در حفظ آب رو ز گهر باش سخت‌تر * كاين آب رفته باز نيايد بجوى خويش

دست طمع كه پيش كسان ميكنى دراز * پل بستهء كه بگذرى از آب روى خويش

. صائب .

( 1 ) نوجبه سيلاب است .