امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٦

اگر گيتى بيك شاخ آرميدى * ز كيخسرو بخسرو كى رسيدى .

رجوع به : اگر بپوشى . . . ، شود .

اگر گفتار بيكردار دارى * چو زر اندود دينارى بديدار .

اگر گفتار بيكردار دارى چو زر اندود دينارى بديدار .

ناصر خسرو .

رجوع به : دو صد گفته چون نيم كردار نيست ، شود .

اگر گفتن سيم است خاموشى زر است

اگر گفتن سيم است خاموشى زر است

. رجوع به : اگر طوطى . . . ، شود .

اگر گل بر سر دارى مشوى . درنگ مكن

اگر گل بر سر دارى مشوى . درنگ مكن

. تمثل :

كه يك تن سر از گل مشوئيد پاك * مدانيد باز از بلندى مغاك .

فردوسى .

كه گر گل بسر دارى اكنون مشوى * يكى تيز كن مغز و بنماى روى .

فردوسى .

رجوع به : آب در دست دارى مخور ، شود .

اگر گل در دست دارى مبوى

اگر گل در دست دارى مبوى

. بشتاب . تمثل :

اگر دسته دارى بدستت مبوى * يكى تيز كن مغز و بنماى روى .

فردوسى .

رجوع به : آب در دست دارى مخور ، شود .

اگر گناه از خداست بنده را عذاب چراست

اگر گناه از خداست بنده را عذاب چراست

. خواجه عبد اللّه انصارى . رجوع به :

لا جبر و لا تفويض . . . ، شود .

اگر گناه ببخشند شرمسارى هست

اگر گناه ببخشند شرمسارى هست

. نظير :

گيرم كه ز من درگذرانى بكرم * زان شرم كه ديده‌اى چه كردم چه كنم .

خيام .

در دوزخم بيفكن و نام گنه مبر * كاتش بگرمى عرق انفعال نيست .

صائب .

اگر گنج دارى تو كشور مدار * كه دينار خار است بر شهريار .

اگر گنج دارى تو كشور مدار كه دينار خار است بر شهريار .

فردوسى .

رجوع به : طمع آرد . . . ، شود .

اگر گنج يا بى وگر درد و رنج * نمانى همى در سراى سپنج .

اگر گنج يا بى وگر درد و رنج نمانى همى در سراى سپنج .

فردوسى .

رجوع به : از مرگ خود چاره نيست ، شود .

اگر گنجى كنى بر عاميان بخش * رسد هر كدخدائى را برنجى

اگر گنجى كنى بر عاميان بخش رسد هر كدخدائى را برنجى

( . . . ، چرا نستانى از هريك جوى سيم * كه گرد آيد ترا هر روز گنجى . )

سعدى .

اگر گوئى كه بتوانم قدم درنه كه بتوانى * وگر گوئى كه نتوانم برو بنشين كه نتوانى .

اگر گوئى كه بتوانم قدم درنه كه بتوانى وگر گوئى كه نتوانم برو بنشين كه نتوانى .

جامع التمثيل . نظير :

چون چنين خواهى خدا خواهد چنين * ميدهد حق آرزوى متقين .

مولوى .

صعب گردد به تو آن كار كه‌اش دارى صعب * بگذرد سهل گرش نيز فراگيرى سهل .

ابن يمين .

رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

اگر گوئى نكو گو اى برادر * كه نيكوگوى با نفعست و بىضر .

اگر گوئى نكو گو اى برادر كه نيكوگوى با نفعست و بىضر .

ناصر خسرو .

نظير :

گرت نيكى از روى كردار نيست * نكو گوى بارى كه دشوار نيست .

اسدى .

اگر نان گندمت نيست زبان مردميت را چه شد .

اگر گيتى بيك شاخ آرميدى * ز كيخسرو بخسرو كى رسيدى .

اگر گيتى بيك شاخ آرميدى ز كيخسرو بخسرو كى رسيدى .

نظامى .