امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨

آب دندان

آب در شير داشتن

آب در شير داشتن

. غش كردن . منافق بودن .

آب در شكر داشتن

آب در شكر داشتن

. دايم بر هزال افزون .

آب در غربال كردن

آب در غربال كردن

. بمحال و سفه پرداختن . مثال :

قرار در كف آزادگان نگيرد مال * نه صبر در دل عاشق نه آب در غربال

. سعدى .

نصيحت همه عالم چو باد در قفس است * به گوش مردم نادان و آب در غربال

. سعدى .

آب در قفس كردن

آب در قفس كردن

. رجوع به آب در غربال كردن شود .

آب در كوزه و ما تشنه لبان ميگرديم .

آب در كوزه و ما تشنه لبان ميگرديم .

( . . . يار در خانه و ما گرد جهان مىگرديم . )

نظير :

سالها دل طلب جام جم از ما ميكرد * آنچه خود داشت ز بيگانه تمنى مىكرد

. حافظ .

آنكه ما سرگشتهء اوئيم در دل بوده است * دورى ما لا جرم از قرب منزل بوده است

ما عبث در سينهء دريا نفس را سوختيم * گوهر مقصود در دامان ساحل بوده است

. صائب .

آب در گوش كسى كردن

آب در گوش كسى كردن

. در سودا كسى را فريفتن .

آب در هاون سائيدن

آب در هاون سائيدن

. آب در هاون سودن . آب در هاون كوفتن . كارى بيهوده كردن . مثال :

بىعلم ، دين همى چه طمع دارى * در هاون آب خيره چرا سائى

. ناصر خسرو .

اندرين جاى سپنچى چو نهادى دل * آب كوبى همى اى بيهده در هاون

. ناصر خسرو .

آب دريا از دهان سگ كجا گردد پليد .

آب دريا از دهان سگ كجا گردد پليد .

( ملك او از طعنهء خصمان كجا يابد خلل . . . . )

معزى . تهمت و افترى بصيت و آوازهء بزرگان اخلال نكند . نظير : دريا به دهان سگ نجس كى گردد .

آب دريا بكيل پيمودن

آب دريا بكيل پيمودن

. مرتكب عبثى شدن . رجوع به آب با غربال پيمودن شود .

آب دريا در مذاق ماهى دريا خوش است

آب دريا در مذاق ماهى دريا خوش است

.

( نيست پروا تلخ كامرانرا ز تلخيهاى عشق . . . )

. صائب .

آب دريا را اگر نتوان كشيد * هم به قدر تشنگى بايد چشيد

آب دريا را اگر نتوان كشيد هم به قدر تشنگى بايد چشيد

. مولوى .

نظير : ما لا يدرك كله لا يترك كله . الميسور لا يسقط بالمعسور .

آب دريا گرچه بسيار است چون تلخ است و شور * هركرا تشنه است لابد رفت بايد زى شمر

آب دريا گرچه بسيار است چون تلخ است و شور هركرا تشنه است لابد رفت بايد زى شمر

سنائى .

آب دست يزيد افتاده

آب دست يزيد افتاده

. متاعى فراوان و كم قيمت در تملك محتكرى گران فروش است .

آب دندان

آب دندان

. گول . مثال :