امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٢

اگر طوطى زبان مىبست در كام * نه خود را در قفس ميديد و نه دام

دهان تو كليد اينست هموار * زبان تو كليد آن نگهدار

بهشت و دوزخت را يك كليد است * كليدى اين‌چنين هرگز كه ديده است

بخيرى گر بگردانى نعيم است * بشرى گر بجنبانى جحيم است .

پهلوان محمود فنائى يا قتالى خوارزمى معروف بپورياى ولى .

سخن‌دان پرورده پير كهن * بينديشد آنگه بگويد سخن .

سعدى .

هر سخن جائى و هر نكته مكانى دارد .

حافظ .

سخن تا نگفتى بود چون گهر * چو گفتى شد از خاك ره تيره‌تر .

فردوسى . ى .

سخن تا نپرسند لب بسته دار * گهر نشكنى تيشه آهسته دار .

سخن تا نگويند پنهان بود * چو گفتند هرجا فراوان بود .

فردوسى . ى .

سخن تا نگوئى برآن دست هست * چو گفته شود يابد او بر تو دست .

سعدى ،

سخن تا نگوئى بود زيرپاى * چو گفتى ورا بر سر تست جاى .

فردوسى . ى .

سخن تا نگوئى توانيش گفت * ولى گفته را باز نتوان نهفت .

سعدى .

سخن تا نگوئى توئى شاه آن * چو گفتى شود شاه تو آنزمان .

فردوسى . ى

سخن چون حكيمان نكوگوى و كوته * كه سحبان بنيكو سخن گشت سحبان

نبينى كه بدريد صد من زره را * بدان كوتهى يكدرم سنگ پيكان .

ناصر خسرو .

سخن چون زر پخته بيخباثت گردد و باقى * چو او را خاطر دانا بانديشه بپالايد .

ناصر خسرو .

سخن را بيايد شنيدن نخست * چو دانا شوى پاسخ آرى درست .

فردوسى .

سخن كز زبان تو آيد برون * بگردد بدين گرد گيتى درون .

به گوش و سر هركسى در شود * همه نيك و بد آن سخن بشنود .

فردوسى .

سخن كم گوى نيكو گوى در كار * كه از بسيار گفتن مرد شد خوار .

ناصر خسرو .

سخن گرچه با او زها زه بود * نگفتن هم از گفتنش به بود .

نظامى .

سخن گرچه هر لحظه دلكشتر است * چو بينى خموشى از آن خوشتر است .

همه وقت كم گفتن از روى كار * گزيده است خاصه دراين روزگار .

امير خسرو دهلوى .

سخن گفته و قضاى رفته و تير انداخته باز نگردد . سخن گواه حال گوينده است . سخن هرچه كوته بود خوشتر است . حضرت اديب . سخن كه از دهان بيرون رفت و تير كه از قبضهء كمان گذر يافت و مرغ كه از دام پريد اعادت آن صورت نبندد . مرزبان‌نامه .

القول كاللبن المحلوب ليس له * رد و كيف يرد الحالب اللبنا .

سخنى در نهان نبايد گفت * كه بهر انجمن نشايد گفت .

سعدى .

سخنى كه ناخوش خواهد آمد ناگفته به . ابو الفضل بيهقى .