امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٦

اگر زيردستى بيفتد رواست * زبردست افتاده مرد خداست .

آبى آلوده كرده بود كه چند بچه وزغ در ميان داشت . چون لر به آشاميدن دوغ آغاز كرد غوك بچگان به آواز درآمدند . لر گفت : اگر زاقى كنى زيقى كنى پيل « 1 » دادم ميخورمت نظير : مگو هالو خر بود دوشابت مزه نداشت .

اگر زانكه باشى سروشين سرشت * نشينى چو يكچند با ديو زشت ز بالاگرائى بناچار شيو * نياموزى از ديو جز مكر و ريو .

اگر زانكه باشى سروشين سرشت نشينى چو يكچند با ديو زشت ز بالاگرائى بناچار شيو نياموزى از ديو جز مكر و ريو .

حضرت اديب .

رجوع به : آلوچه بآلو . . . ، شود .

اگر ز اهنى چرخ بگدازدت * چو گشتى كهن باز ننوازدت .

اگر ز اهنى چرخ بگدازدت چو گشتى كهن باز ننوازدت .

فردوسى .

رجوع به : از مرگ خود چاره نيست .

اگر ز باغ رعيت ملك خورد سيبى * برآورند غلامان او درخت از بيخ .

اگر ز باغ رعيت ملك خورد سيبى برآورند غلامان او درخت از بيخ .

( به پنج بيضه كه سلطان ستم روا دارد * زنند لشكريانش هزار مرغ بسيخ ) .

سعدى .

اگر زر نابى تو و عود ناب * ز مجمر مينديش و وز كوره تاب .

اگر زر نابى تو و عود ناب ز مجمر مينديش و وز كوره تاب .

حضرت اديب .

نظير : زر خالص است و باك نميدارد از محك . و رجوع به آن را كه حساب پاك است . . . ، شود .

اگر زرى بپوشى اگر اطلس بپوشى همان كنگر فروشى

اگر زرى بپوشى اگر اطلس بپوشى همان كنگر فروشى

: رجوع به : اگر بپوشى رختى . . . ، شود .

اگر زلت نبودى كهترانرا * عفو كردن نبودى مهتران را .

اگر زلت نبودى كهترانرا عفو كردن نبودى مهتران را .

ويس و رامين .

رجوع به : احسن الى من اسا ، شود .

اگر زمانه بگرگى دهد زمامش را * بر او ز بهر سلامت سلام بايد كرد .

اگر زمانه بگرگى دهد زمامش را بر او ز بهر سلامت سلام بايد كرد .

ناصر خسرو .

اگر زمين و زمانرا بهم بدوزى * خداوند ندهد زياده روزى .

اگر زمين و زمانرا بهم بدوزى خداوند ندهد زياده روزى .

نظير :

گر زمين و زمان بهم دوزى * ندهندت زياده از روزى .

هرچه نصيب است نه كم ميدهند * ور نستانى بستم مىدهند .

على بكوب همانست كه ديدى . كله ماهىخوار كله ماهىخوار است . بكوب بكوب همانست كه ديدى .

چون قسم تو آنچه عدل قسمت فرمود * يكذره نه كم شود نه خواهد افزود

آسوده ز هرچه نيست ميبايد زيست * و آزاده ز هرچه هست ميبايد بود .

سلمان ساوجى .

قسمى كه مرا نيافريدند * گر سعى كنم ميسرم نيست .

سعدى .

دو چيز محال عقلست و خلاف نقل : خوردن بيش از رزق مقسوم و مردن پيش از وقت معلوم . سعدى .

اگر زنده‌ام هم بيرزم بنان .

اگر زنده‌ام هم بيرزم بنان .

( ز من دوستان روى برتافتند * نه كس دستيار و نه كس مهربان

اگر مرده‌ام هم ببايد كفن . . . )

مسعود سعد .

اگر زيردستى بيفتد رواست * زبردست افتاده مرد خداست .

اگر زيردستى بيفتد رواست زبردست افتاده مرد خداست .

رجوع به : از تواضع بزرگوار شوى ، شود .

( 1 ) پيل در لهجهء لران پول باشد .