امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٧

اگر خدا نباشد ز بندهء خشنود * شفاعت همه پيغمبران ندارد سود .

خاك باشد و مراد آنكه اگر وسيلتى هرچند ضعيف بدست كند به مقصود تواند رسيد . تمثل : و چون خاك يافت مراغه دانست كرد . ابو الفضل بيهقى . و رجوع به : اگر آب پيدا كند . . . شود .

اگر خاله‌ام ريش داشت آقا دائيم بود

اگر خاله‌ام ريش داشت آقا دائيم بود

. نظير : خاله را خايه بدى خالو شدى .

اياك و لو فان لو من الشيطان . حديث . ان المنى راس اموال المفاليس . آرزو رأس مال مفلس دان .

از اگر گفتن رسول باوفاق * منع كرد و گفت هست آن از نفاق .

مولوى .

اى دريغا گر بدى پيه و پياز * په پيازى كردمى گر نان بدى .

مطبخى رادى طلب كردم كه بغرائى پزد * تا شود زان آش كار ما و مهمان ساخته

گفت لحم و دنبه گريابم كه خواهد داد آرد * گفتم آن كو آسياى چرخ گردان ساخته .

كاتبى ترشيزى .

مائيم و سه‌چار يار معهود * آزرده ز جور چرخ و انجم

داريم هواى كالجوشى * از بىبرگى نه از تنغم

اسبابش جمله هست حاصل * جز روغن و كشك و نان و هيزم .

قمرى اصفهانى .

اگر را با مگر تزويج كردند * از ايشان بچه‌اى شد كاشكى نام .

يك غريبى خانه مىجست از شتاب * دوستى بردش سوى خانهء خراب

گفت او اين را اگر سقفى بدى * پهلوى من مر ترا مسكن شدى

هم عيال تو بياسودى اگر * در ميانه داشتى حجرهء دگر

ور رسيدى ميهمان روزى ترا * هم بياسودى اگر بوديت جا

. . . . . . . * . . . . . . .

گفت آرى پهلوى ياران خوش است * ليك اى جان در اگر نتوان نشست .

مولوى .

من كان مرعى عزمه و همومه * روض الامانى لم يزل مهزولا .

رجوع به آدم گرسنه نان . . . ، شود .

اگر خدا بخواهد از نر هم ميدهد

اگر خدا بخواهد از نر هم ميدهد

. ابلهى را گفتند چرا بجاى گوسفندان نر ميش نگاه ندارى تا از نتايج آن فايدتى حاصل كنى گفت اگر خدا خواهد از نر نيز دهد .

اگر خدا نباشد ز بندهء خشنود * شفاعت همه پيغمبران ندارد سود .

اگر خدا نباشد ز بندهء خشنود شفاعت همه پيغمبران ندارد سود .

سعدى .

نظير :

گر بمحشر خطاب قهر كنند * انبيا را چه جاى معذرت است .

سعدى .

هر دو بيت اقتباس از آيات قرآنى ذيل است .

مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ سورهء 2 آيهء 206 . وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى . سورهء 21 . آيه 28 فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعِينَ . سورهء 74 . آيهء 49 . لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَ لا شَفِيعٌ . سورهء 6 . آيهء 51 .

وَ ذَكِّرْ بِهِ أَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌ بِما كَسَبَتْ لَيْسَ لَها مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيٌّ وَ لا شَفِيعٌ . سورهء 6 . آيه 69 . ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ . سورهء 10 . آيه 3 . ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا شَفِيعٍ . سورهء 32 . آيه 3 .

ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَ لا شَفِيعٍ يُطاعُ . سورهء 40 . آيهء 19 . قُلْ لِلَّهِ الشَّفاعَةُ جَمِيعاً لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ