امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٦

اگر خاك يابد مراغه داند كرد

اگر حسود نباشد جهان گلستان است

اگر حسود نباشد جهان گلستان است

. نظير :

خالق ما كه فرد و قهار است * از حقود و حسود بيزار است .

سنائى .

وگر ز درد بترسى حسد مكن كه حكيم * مثل زند كه حسد هست درد بىدرمان .

عنصرى .

توانم آنكه نيازارم اندرون كسى * حسود را چكنم كاو ز خود برنج در است .

سعدى .

حسود نياسود . الحسود لا يسود . حسود از نعمت حق بخيل است و بيگناه را دشمن .

نبود چاره حسودان دغا را ز حسد * حسد آن است كه هرگز نپذيرد درمان .

فرخى .

حسد آنجا كه آتش افروزد * خرمن عقل و عافيت سوزد .

نقل از تاريخ مرعشى .

اگر حضرت عباس بگذارد

اگر حضرت عباس بگذارد

. ( خدا خواسته است . . . ) نظير : اگر عبد اللطيف بگذارد .

شاه مىبخشد شيخعليخان نميبخشد .

اگر حكم خدا ديگر نگردد * بانده خوردن از ما برنگردد .

اگر حكم خدا ديگر نگردد بانده خوردن از ما برنگردد .

ويس و رامين .

اگر حنظل خورى از دست خوشخوى * به از شيرينى از دست ترش‌روى .

اگر حنظل خورى از دست خوشخوى به از شيرينى از دست ترش‌روى .

سعدى .

نظير : ديو خوش‌روى به از حور گره پيشانى .

اگر خاك هم بسر ميكنى پاى تل بلند

اگر خاك هم بسر ميكنى پاى تل بلند

. تمثل :

گر بسر برخاك خواهى كرد ناچار اى پسر * آن به آيد كان ز خاكى هرچه نيكوتر كنى .

ناصر خسرو .

همت از مردمان نيك‌طلب * خاك از تودهء كلان بردار

ابن يمين .

نظير :

گر كسى بار كشد بار نگارى بارى .

ضربك بالفطيس خير من مطرقه . ان كتت الحالبه فاستغزرى .

عيسات دوست به كه حواريت آشنا .

خاقانى . ان تسرق فاسرق الدره و ان تزن فازن بالحره . خذ منها ما قطع البطحاء . اگر دزدى كنى در دزد بارى . جاور ملكها او بحرا .

چو دادى دل به دلبند نكو ده * چو خواهى داد جان و دل به دو ده .

پورياى ولى .

گر جور كسى بريم بارى جورت * ور ناز كسى كشيم بارى نازت .

تا همى آسمان توانى ديد * آسمان بين و آسمانه مبين .

مرا روشن روان پير خردمند * ز روى عقل و دانش داد اين پند

كه از بيدولتان بگريز چون تير * وطن در كوى صاحبدولتان گير .

سعدى .

پيشگاه فاضلتر از درگاه . از كشف المحجوب .

گر چشم خداىبين بدارى بارى * خورشيدپرست شو نه گوساله‌پرست .

يار غالب باش تا غالب شوى .

عالم همه جور است برو رو دركش * خورشيد رخى طلب كن و ساغركش

گر جور همى برى هم از ساغر بر * ور ناز همى كشى هم از دلبركش .

رفيع لنبانى .

و رجوع به : از بيدولتان بگريز . . . ، شود .

اگر خاك يابد مراغه داند كرد

اگر خاك يابد مراغه داند كرد

. مراغه كردن غلطيدن مرغ خانگى و چهارپايان در