امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٥

اگر حاتم سخى بوده چه سودت دارد اى خواجه * تو حاتم گرد يكچندى بنه حاتم ستائى را .

اگرچه پيش خردمند خامشى ادب است * بوقت مصلحت آن به كه در سخن كوشى

اگرچه پيش خردمند خامشى ادب است بوقت مصلحت آن به كه در سخن كوشى

( . . . دو چيز طيرهء عقل است دم فروبستن * بوقت گفتن و گفتن بوقت خاموشى . )

سعدى . نظير :

زبان در دهان اى خردمند چيست * كليد در گنج صاحب هنر

چو در بسته باشد چه داند كسى * كه گوهرفروش است يا پيله‌ور .

سعدى .

فضل و هنر ضايع است تا ننمايند * عود بر آتش نهند و مشك بسايند .

سعدى .

مگوى و منه تا توانى قدم * ز اندازه بيرون ز اندازه كم .

سعدى .

اگرچه تلخ باشد فرقت يار * در او شيرين بود اميد ديدار .

اگرچه تلخ باشد فرقت يار در او شيرين بود اميد ديدار .

ويس و رامين .

نظير :

اگرچه آفت عمر انتظار است * چو سر با وصل دارد سهل كار است .

اگرچه جاى خوش كابل آب باران است * بهشت روى زمين خواجهء سه ياران است .

اگرچه جاى خوش كابل آب باران است بهشت روى زمين خواجهء سه ياران است .

اگرچه حسودى زهر در بود * برادر هم آخر برادر بود .

اگرچه حسودى زهر در بود برادر هم آخر برادر بود .

فردوسى . ى .

اگرچه خاص بوى خويشتن ز بهر صلاح * ميان عام چو ايشانت عام بايد كرد .

اگرچه خاص بوى خويشتن ز بهر صلاح ميان عام چو ايشانت عام بايد كرد .

ناصر خسرو .

رجوع به : چونكه با كودك سر و كارت فتاد . . . ، شود .

اگرچه راه ناپدرام باشد * به پدر آمد چو خوش فرجام باشد .

اگرچه راه ناپدرام باشد به پدر آمد چو خوش فرجام باشد .

ويس و رامين .

رجوع به : اگرچه تلخ باشد . . . ، شود .

اگرچه ساعد شاهان بود نشيمن باز * ولى بكام دل باز آشيان باشد .

اگرچه ساعد شاهان بود نشيمن باز ولى بكام دل باز آشيان باشد .

( غريب اگرچه وزير شه جهان باشد * هميشه ميل دلش سوى خانمان باشد . . . )

ابن يمين .

اگرچه مار خوار و ناستوده است * عزيز است و ستوده مهرهء مار . . .

اگرچه مار خوار و ناستوده است عزيز است و ستوده مهرهء مار . . .

( نشد بيقدر و قيمت سوى مردم * ز بيقدرى صدف لؤلوى شهوار

گل خوشبوى پاكيزه است * اگرچند - نرويد جز كه در سركين و شد يار . )

ناصر خسرو . خلاف : اياكم و خضراء الدمن .

اگرچه ندارى گنه نزد شاه * چنان باش پيشش كه مرد گناه .

اگرچه ندارى گنه نزد شاه چنان باش پيشش كه مرد گناه .

اسدى .

رجوع به : بدان كز همه چيزها آشكار . . . ، شود .

اگرچه گوشوارت نغز و زيباست * از آن زيباتر است و نغزتر گوش .

اگرچه گوشوارت نغز و زيباست از آن زيباتر است و نغزتر گوش .

ظهير .

اگرچه هربو « 1 » چون ضميران بود در شكل * كجا توان شبه ضميران به هربو كرد .

اگرچه هربو « 1 » چون ضميران بود در شكل كجا توان شبه ضميران به هربو كرد .

اخسيكتى .

رجوع به : هر گردى گردو نيست ، شود .

اگر چيره گردد هوا برخرد * خردمندت از مردمان نشمرد .

اگر چيره گردد هوا برخرد خردمندت از مردمان نشمرد .

فردوسى . رجوع به :

اگر بر خرد چيره گردد هوا . . . ، شود .

اگر حاتم سخى بوده چه سودت دارد اى خواجه * تو حاتم گرد يكچندى بنه حاتم ستائى را .

اگر حاتم سخى بوده چه سودت دارد اى خواجه تو حاتم گرد يكچندى بنه حاتم ستائى را .

سنائى .

( 1 ) در فرهنگ ناصرى مينويسد هربوگليست شبيه به ريحان و به همين شعر نيز تمثل ميجويد و اللّه علم .