امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٣

اگر چند پوئى و جوئى بسى * ز گيتى بىانده نيابى كسى .

( بلا بىدل بلا بىدل بلا بى * گنه چشمان كرن دل مبتلا بى . . . )

بابا طاهر . نظير : ديده مىبيند دل ميخواهد . چشم مىبيند دل ميخواهد . خواهى كه بكس دل ندهى ديده ببند . نعم حاجب الشهوات غض البصر .

منگر اندر بنان كه آخر كار * نگرستن گرستن آرد بار .

سنائى .

همه مهرى ز ناديدن بكاهد * اگر ديده نبيند دل نخواهد .

ويس و رامين .

آسودگى بكنج قناعت نشستن است * سير بهشت در گرو چشم بستن است .

صائب .

رجوع به : خر رفت و رسن برد ، شود .

اگر چند از آهو بود پشك و مشك * ولى پشك چون مشك نارد بها .

اگر چند از آهو بود پشك و مشك ولى پشك چون مشك نارد بها .

( خسيسى اگر لاف آن مىزند * كه باشد يكى در نسب اصل ما

نيم منكر اين ولى در حسب ميان من و او بود فرقها . . . )

ابن يمين . رجوع به : آنجا كه بزرگ بايدت بود . . . ، شود .

اگر چند از عنصر پاك‌زاد * بود چغز تن پيسه ناپاكزاد .

اگر چند از عنصر پاك‌زاد بود چغز تن پيسه ناپاكزاد .

حضرت اديب .

اگر چند از مار گيرند زهر * هم از وى توان يافت ترياك بهر .

اگر چند از مار گيرند زهر هم از وى توان يافت ترياك بهر .

اسدى .

رجوع به : ابلهى ديد اشترى بچرا . . . ، شود .

اگر چند باشد سرافراز شاه * بدستور گردد دلاراى گاه .

اگر چند باشد سرافراز شاه بدستور گردد دلاراى گاه .

فردوسى .

اگر چند باشد شب ديرباز * بر او تيرگى هم نماند دراز .

اگر چند باشد شب ديرباز بر او تيرگى هم نماند دراز .

( . . . شود روز چون چشمه رخشان شود * جهان چون نگين بدخشان شود . )

فردوسى . رجوع به : از پى هر گريه آخر خنده‌ايست ، شود .

اگر چند بدخواه كشتن نكوست * از آن كشتن آن به كه گرددت دوست .

اگر چند بدخواه كشتن نكوست از آن كشتن آن به كه گرددت دوست .

اسدى .

رجوع به : آخر الحيل السيف ، شود .

اگر چند بر گوهر افسون كنى * بكوشى كش از رنگ بيرون كنى چو پروردگارش چنان آفريد * نيابى تو بر بند يزدان كليد .

اگر چند بر گوهر افسون كنى بكوشى كش از رنگ بيرون كنى چو پروردگارش چنان آفريد نيابى تو بر بند يزدان كليد .

رجوع به : از مار نزايد جز ماربچه ، شود .

اگر چند بسيار مانى بجاى * هم آخر سرآيد سپنجى سراى .

اگر چند بسيار مانى بجاى هم آخر سرآيد سپنجى سراى .

اسدى .

رجوع به : از مرگ خود چاره نيست ، شود .

اگر چند بفزايد از رنج گنج * همه گنج گيتى نيرزد برنج .

اگر چند بفزايد از رنج گنج همه گنج گيتى نيرزد برنج .

فردوسى .

اگر چند پنهان كند مرد راز * پديد آردش روزگار دراز .

اگر چند پنهان كند مرد راز پديد آردش روزگار دراز .

اسدى .

نظير : آبستنى نهان بود و زادن آشكار . هيچ‌چيز پنهان نمىماند . حرف « 1 » پنهان نمىماند .

اگر چند پوئى و جوئى بسى * ز گيتى بىانده نيابى كسى .

اگر چند پوئى و جوئى بسى ز گيتى بىانده نيابى كسى .

اسدى .

( 1 ) مراد از حرف گفتار است .