امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥

آب جوى خوش بود تا به دريا رسد

اى خواجه ازين مار و از اين باز حذر كن * زيرا كه الف پشت تو زينهاست شده دال

بنگر كه كجا خواهدت اين باز همى برد * ديوانه مباش آب مپيماى بغربال

. ناصر خسرو .

هرگز نكند بر تو اثر چارهء دشمن * هرگز نشود بر تو روا حيلهء محتال

كآن چاره چو سنبيدن كوه است بسوزن * وان حيله چو پيمودن آبست بغربال

. معزى .

قرار در كف آزادگان نگيرد مال * نه صبر در دل عاشق نه آب در غربال

. سعدى .

ميان هيچ دلى كين او نگيرد جاى * چو آب جاى نگيرد ميان پرويزن

. قطران .

آب بپرويزن در چون بود * جان تو آب و تن پرويزن است

. ناصر خسرو .

آب بهاون كوفتن

آب بهاون كوفتن

. بأمرى غير منتج مشغول شدن . مثال :

گوئى به همان ز من مه است و نمرده است * آب همى كوبى اى رفيق بهاون

تا تو بر اين بر زنى نگاه كن اى پير * چند جوانان برون شدند ز برزن

راست نيايد قياس خلق در اين باب * زخم فلك را نه مغفر است و نه جوشن

. ناصر خسرو .

اندرين جاى سپنجى چو نهادى دل * آب كوبى همى اى بيهده در هاون

. ناصر خسرو .

آب بىلجام ( يا ، آب بىلگام ) خورده است

آب بىلجام ( يا ، آب بىلگام ) خورده است

. بىمربى و ازين‌رو بىادب برآمده است ، كارهاى زشت او بىكيفر مانده و بدين سبب باعمال بد جرى شده است .

آب پارسال نان پيرار سال

آب پارسال نان پيرار سال

. روزگارى دراز است كه محتاج و بىچيز است .

آب پاكى بدست كسى ريختن

آب پاكى بدست كسى ريختن

. بالمره او را از امرى نااميد كردن .

آب پشت آبرويها ريزد .

آب پشت آبرويها ريزد .

( . . . آب رخ ز آب پشت بگريزد . ) سنائى . نظير :

بسى گرد آميغ خوبان مگرد * كه تن را كند سست و رخسار زرد

. اسدى .

آب تا اندر رود باشد روان بود چون به دريا رسيد قرار گيرد .

آب تا اندر رود باشد روان بود چون به دريا رسيد قرار گيرد .

كشف المحجوب . كمال مرد سبب طمأنينه و سكونت نفس اوست .

آب جفت است

آب جفت است

. چاى كم رنگ و سرد و كم شيرينى است .

آب جوى خوش بود تا به دريا رسد

آب جوى خوش بود تا به دريا رسد

. پس روزى رستم بن مهر هرمزد المجوسى پيش او آمد [ پيش عبد العزيز بن عامر كرنر ( كذا ) والى سيستان از جانب عبد اللّه زبير . ] و متكلم سيستان او بوده بود . [ يعنى رستم بن مهر هرمزد ] عبد العزيز گفت دهاقين را سخنان حكمت باشد ما را از آن چيزى بگوى . گفت . نادان مردمان اويست كه دوستى بر وى افتعال دارد بىحقيقت و پرستش يزدان چشم ديدى « 1 » را كند و دوستى زنان بدرشتى جويد و منفعت خويش بآزار مردم جويد و خواهد كه ادب آموزد به آسانى . [ عبد العزيز ] گفت نيز گوى . باز دهقان گفت : آب جوى خوش بود تا به دريا رسد . و خاندان [ بازن ]


( 1 ) چشم ديدى رياء است .