امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٧

افروشه نان

هرچه زود برآيد دير نپايد .

سعدى . تب تند زود عرقش مىآيد .

جوجه از تخم برون آيد و روزى طلبد * و آدمى زاده ندارد خبر از عقل و تميز

آنكه ناگاه كسى گشت به جائى نرسيد * اين بتمكين و بزرگى بگذشت از همه‌چيز .

سعدى .

قرآن كريم . سورهء 23 . آيهء 117 . آيا گمان برديد كه شما را ببازيچه آفريديم . اقتباس :

دو جهانى بدين صغيرى تو * تا تو را مختصر نگيرى تو

اين‌چنين آلتى ببازى نيست * وين چنين حالتى مجازى نيست

آخر اين آمدن بكارى بود * از براى چنين شمارى بود

ورنه اين دردسر چه مىبايست * همه خود بود آنچه مىشايست

تو بدان آمدى كه كار كنى * در جهان دانش اختيار كنى

همه را بنگرى و دريابى * رنج بينى و دردسر يا بى

چيست ناموس دل در او بندى * كيست سالوس خوش بر او خندى

دانش اين حوالت است به تو * وز خداى اين رسالت است به تو .

اوحدى .

شاد منشين كه در سراى سپنج * نتوان بود بىكشيدن رنج

زان بدين عالمت فرستادند * وين چنين ساز و آلتت دادند

تا به دنيا نظر دراندازى * چارهء كار خويشتن سازى .

احدى .

دوائك فيك و لا تبصر * ودائك منك و لا تشعر

ا تزعم انك جرم صغير * و فيك انطوى العالم الاكبر .

منسوب بعلى عليه السلام .

دو عالمى تو و خود را نكو نميدارى * تو را رسد بجهان سرورى و سالارى .

تو عالم خردى ضعيف و دانا * وين عالم مردى بزرگ و نادان .

ناصر خسرو .

اين عالم بزرگ ز بهرچه كرده‌اند * از خويشتن بپرس تو اى عالم صغير .

ناصر خسرو .

افراد بشر يكسر در اصل برابر دان نه زر خلاصى تو نه اوست نفايه كان .

حضرت اديب .

رجوع به الناس من جهة التمثال . . . ، شود .

. بيكارتر از حجام ساباط ، براى مزيد شرح رجوع بمجمع الامثال ميدانى شود .

آموختن توان ز يكى خويش صد ادب . . . )

قطران . رجوع به : از چراغى بسيار چراغها توان افروخت ، شود .

. كنايه از چيزى بىاصل و دروغ است چه افروشه حلوائيست كه از آرد و روغن و خرما سازند نه از نان . نقل از تعليقات حضرت اديب پيشاوورى بر بيهقى .