امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٥

اسكندر روميرا گفتند ديار مشرق و مغرب بچه گرفتى گفت هر مملكت را گرفتم رعيتش را نيازردم و نام پادشاهان جز به نيكوئى نبردم

هركه تيغ ستم كشد بيرون * فلكش هم بدان بريزد خون .

كشاورز يا مردم پيشه‌ور * كسى كو برزمت نبندد كمر

نبايد كه بر وى وزد باد سرد * مكوشيد جز با كسى هم نبرد

نبايد نمودن به بىرنج رنج * كه بر كس نماند سراى سپنج .

فردوسى .

تو را ايزد اين زور پيلان كه داد * برو بازو و چنگ فرخ‌نژاد

بدان داد تا دست فريادخواه * بگيرى برآرى ز تاريك چاه .

فردوسى .

الا تا بغفلت نخسبى كه نوم * حرام است برچشم سالار قوم .

سعدى .

چو خشنود دارى جهان را بداد * توانگر بمانى و از داد شاد .

فردوسى .

سياه اندرون باشد و سنگدل * كه خواهد كه مورى شود تنگ‌دل .

فردوسى .

بنزد كهان و بنزد مهان * بآزار مورى نيرزد جهان .

فردوسى .

خنك شاه با داد و يزدان‌پرست * كز او شاد باشد دل زيردست

بداد و به بخشش فزونى كند * جهان را بدين رهنمونى كند

نگهدارد از دشمنان كشورش * بأبر اندر آرد سر افسرش

بداد و بآرام گنج آگند * ببخشش ز دل رنج بپراكند .

فردوسى .

كه بيداد و كژى ز بيچارگيست * ببيدادگر بر ببايد گريست .

فردوسى .

جهاندار نپسندد از ما ستم * كه ما شاد باشيم و دهقان دژم .

فردوسى .

چون داد كنى خود عمر تو باشى * هرچند كه نامت عمر نباشد .

ناصر خسرو .

فريدون فرخ فرشته نبود * ز مشك و ز عنبر سرشته نبود

بداد و دهش يافت اين نيكوئى * تو داد و دهش كن فريدون توئى .

فردوسى .

بشهريكه بيداد شد پادشا * ندارد خردمند بودن روا . .

فردوسى .

مى لعل‌گون خوشتر است اى سليم * ز خونابهء اندرون يتيم .

فردوسى .

گر ايمن كنى مردمان را بداد * خود ايمن بخسبى و از داد شاد

فردوسى .

همه داد كن تو بگيتى درون * كه از داد هرگز نشد كس نگون .

فردوسى .

چو در داد شه آورد كاستى * به پيچد سر هركس از راستى .

اسدى .

سرمايهء مرد سنگ و خرد * بگيتى بىآزارى اندر خورد .

فردوسى .

به نيكى گراى و ميازار كس * ره رستگارى همين است و بس .

فردوسى .

بداد و دهش كوش و نيكى سگال * ولى را بپرور عدو را بمال .

مبادت بجز داد كارى دگر * به از وى مدان يادگارى دگر .

اسدى .

منت بكن ( كذا ) و فريضهء حق بگذار * وان لقمه كه دارى ز كسان باز مدار

غيبت مكن و مجوى كس را آزار * هم وعدهء ( كذا ) آن جهان منم باده بيار .

خيام ؟