امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣

آب بر آسمان انداختن

آب انگور نكو خور كه مباح است و حلال * آب زمزم نخورى بد كه حرامت باشد

آب انگور نكو خور كه مباح است و حلال آب زمزم نخورى بد كه حرامت باشد

. ابن يمين .

آب بابادانى ميرود

. رود و جوى منتهى به شهر يا ده مىشود ، آشاميدن علامت سيرى آشامنده است .

آب باب مىخورد زور بر ميدارد

. يارى دادن به يكديگر يارى دهندگان را قوى سازد . تمثل :

آب را چون مدد بود از آب * گلستان گردد آنچه بود خراب

. سنائى .

دوستان همچو آب ره سپرند * كآبها پايهاى يكدگرند

راه بىيار زفت باشد زفت * جز به آب آب كى تواند رفت

. سنائى .

آب با غربال پيمودن

. كارى عبث كردن . نظير : آب بريسمان بستن .

خشت بر آب زدن . نقش بر آب زدن . باد در قفس كردن . باد بچنبر بستن آب دريا بكيل پيمودن . مهتاب بگز پيمودن . آهن سرد كوفتن . باد پيمودن . در قفس دميدن . سوداى خام پختن . آب در هاون سودن . گره بباد زدن .

آب به دهان آوردن

. رغبتى مفرط به چيزى پيدا كردن . مثال .

قرص گرم و بره با هم بر سر خوان فلك * ابر تا ديده است آب اندر دهان مىآورد

. ساوجى .

شير گردون بيشه‌گر بر مرغزارت بگذرد * از صفاى شير حوضت آبش آيد در دهان

. ساوجى .

آب بر آتش زدن

. فتنهء را نشاندن ، غمى را تسلى دادن . مثال :

يك صراحى آب چون آتش فرست * تا از آن آبى برين آتش زنم

فرقدى .

ساقى سيم تن چه خسبى خيز * آب شادى بر آتش غم ريز

. سعدى .

آبى بر آتش دل ما هيچكس نزد * هرچند پيش محرم و بيگانه سوختيم

. بابافغانى .

هفت اختر بىآب را كز خاكيان خون ميخورند * هم آب بر آتش زنم هم باد ايشان بشكنم

. مولوى .

پنج قلاشيم در بيغولهء * با حريفى كو رباب خوش زند

چرخ مردم‌خوار گوئى خصم ماست * تا چو برخيزيم بر هر شش زند

بىشرابى آتش اندر ما زده است * كيست كو آبى برين آتش زند

. انورى .

اميد را جگر از تاب حرص سوخته بود * وليك فيض سحابت بر آتشش زد آب

. رفيع الدين لنبانى .

آب بر آسمان انداختن

. بسيار خشمگين شدن . مثال : . . . . . و بو نصر بر آسمان آب انداخت كه تا يك سر اسب و استر به كار است و اضطرابها كرد و گفت چون كار بو نصر بدان منزلت رسيد كه بگفتار بو الحسن ايدونى بر وى دستورى نويسند زندان و خوارى و درويشى و مرگ بر وى خوشتر . ابو الفضل بيهقى