امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٣

اسكندر روميرا گفتند ديار مشرق و مغرب بچه گرفتى گفت هر مملكت را گرفتم رعيتش را نيازردم و نام پادشاهان جز به نيكوئى نبردم

بجوانى كه خير دايم داشت * پند ميداد راهبى در دير

كاى پسر خير نيست در اسراف * گفت اسراف نيست اندر خير

اسرق من عقعق

اسرق من عقعق

. رباينده‌تر از عكه . تمثل :

گر ضعيفى همچو را سود زد همچون عكه‌اى - * ور حذورى همچو گربه همچو موشى پر زيان .

سنائى .

زاغ فرو شد ادب لك‌لك گويد اصول * چنگ سرايد كلنگ سيم ربايد زغن .

سنائى .

اسس على العلم ما ترجو بنيته * فالجهل ينقض ما يبنى على جرفه .

اسس على العلم ما ترجو بنيته فالجهل ينقض ما يبنى على جرفه .

ابى اسحق غزى .

اسعد و اسماء

اسعد و اسماء

. نام عاشق و معشوقهء از عرب . تمثل :

وامق بعذرا چون رسيد عروه بعفرا چون رسيد * اسعد بأسما چون رسيد الصبر مفتاح الفرج .

سنائى .

رجوع به ليلى و مجنون ، شود .

اسكندر روميرا گفتند ديار مشرق و مغرب بچه گرفتى گفت هر مملكت را گرفتم رعيتش را نيازردم و نام پادشاهان جز به نيكوئى نبردم

اسكندر روميرا گفتند ديار مشرق و مغرب بچه گرفتى گفت هر مملكت را گرفتم رعيتش را نيازردم و نام پادشاهان جز به نيكوئى نبردم

. سعدى .

نظير : العدل عز الدنيا و قوة السلطان و فيه صلاح العامة و الخاصة . حديث . بالعدل قامت السموات و الارض . سلطان عادل خير من مطر وابل . الملك يبقى مع الكفر و لا يبقى مع الظلم .

عدل بازوى شه قوى دارد * قامت ملك مستوى دارد

عدل شمعى بود جهان‌افروز * ظلم شه آتشى ممالك‌سوز

رخنه در پادشاهى آرد ظلم * در ممالك تباهى آرد ظلم

شه چو ظالم بود نپايد دير * زود گردد بر او مخالف چير .

سنائى .

شه چو عادل بود ز قحط منال * عدل سلطان به از فراخى سال .

سنائى .

عدل كن ز آنكه در ولايت دل * در پيغمبرى زند عادل .

سنائى .

اگر شاه با داد و بخشايش است * جهان پر ز خوبى و آسايش است

و گر كژى آرد بداد اندرون * كبستش بود خوردن و آب خون .

فردوسى .

اگر كشور آباد دارى بداد * بمانى تو آباد و از داد شاد .

فردوسى .

اگر دادگر باشى اى شهريار * نمانى و نامت بود يادگار .

فردوسى .

اگر دادگر چند بيكس بود * ورا راستى پاسبان بس بود .

فردوسى

مكن اى برادر به بيداد راى * كه بيداد را نيست با داد پاى

چنين گفت نوشيروان قباد * كه چون شاه را سر به پيچد ز داد

كند چرخ منشور او را سياه * ستاره نخواند ورا نيز شاه

ستم‌نامهء عزل شاهان بود * چو درد دل بيگناهان بود .

فردوسى

مباش در پى آزار و هرچه خواهى كن * كه در طريقت ما غير از اين گناهى نيست .

مى بخور منبر بسوزان آتش اندر خرقه زن * ساكن ميخانه باش و مردم آزارى مكن .