امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٨

اسب راه آنست كو نه فربه و نه لاغر است .

اسب تركمنى است ، هم از توبره مىخورد هم از آخر

اسب تركمنى است ، هم از توبره مىخورد هم از آخر

. نظير : دو ضربه مىزند . دو سره بار مىكند .

اسب تازى ز اسب ساكن رك * گشت هم خواگر نشد هم تك .

اسب تازى ز اسب ساكن رك گشت هم خواگر نشد هم تك .

سنائى .

رجوع به آلوچو بآلو . . . ، شود .

اسب جهانرا تو نگيرى بتك * خيره مرو از پى او خام خام .

اسب جهانرا تو نگيرى بتك خيره مرو از پى او خام خام .

ناصر خسرو .

اسب چوبين راه نرود

اسب چوبين راه نرود

. نقل از امثال مختصر فارسى طبع هندوستان :

اسب خوشرو نيز هنگامى خورد اسكندرى

اسب خوشرو نيز هنگامى خورد اسكندرى

. نظير : لكل جواد كبوه ، لكل صارم نبوه ، و لكل عالم هفوه . الجواد قد يكبو و الصارم قد ينبو .

اسب دونده جو خود را زياده كند

اسب دونده جو خود را زياده كند

. رجوع به از تو حركت . . . ، شود .

اسب را گم كرده پى نعلش ميگردد

اسب را گم كرده پى نعلش ميگردد

. نظير : شتر را گم كرده پى افسارش ميگردد . بعد خيرتها تحتفظ :

اسب ران را ميشناسد

اسب ران را ميشناسد

. با ناآزمودگان اسب توسنى كند .

اسب راه آنست كو نه فربه و نه لاغر است .

اسب راه آنست كو نه فربه و نه لاغر است .

( راه‌رو را فاقه و نعمت كند منع از سلوك . . . )

امير على شير . نظير :

ميانه گزين در همه كاركرد * به پيوستگى هم به ننگ و نبرد .

فردوسى

ميانه گزينى بمانى بجاى * خردمند خواندت پاكيزه راى .

فردوسى .

خير الامور اوسطها . حديث خير الامور الوسط . الحسنة بين السيئتين . ميان مسجد و ميخانه راهيست .

ستوده كسى كو ميانه گزيد * تن خويش را آفرين گستريد .

فردوسى .

برتر مشو از حد و نه فروتر * هش دار مقصر مباش و غالى .

ناصر خسرو .

خوارى مكش و كبر مكن در ره دين‌رو * مؤمن نه مقصر بود اى پير و نه غالى .

ناصر خسرو .

اندازه نگهدار . لا زلت غنيا ما دمت سويا . وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ .

قرآن كريم . سورهء 17 . آيهء 31 .

همه اخلاق نيكو در ميانست * كه از افراط و تفريطش كرانست

ميانه چون صراط المستقيم است * ز هردو جانبش قعر جهيم است

بباريكى و تيزى موى و شمشير * نه روى گشتن و بودن بر او دير

ظهور نيكوئى در اعتدالست * عدالت جسم را اقصى الكمالست .

شبسترى .

ساقى ار باده به اندازه خورد نوشش باد * ورنه انديشهء اين كار فراموشش باد .

ز كار زمانه ميانه گزين * چه خواهى كه يا بى ز خلق آفرين .

فردوسى .

همه نيز نيكى به اندازه كن * ز مرد جهانديده بشنو سخن . « 1 »

فردوسى .

( 1 ) Et il retira de la sagesse le fruit LE plus rarc , la mesurc dans la sagesse me ? me . Tacite , Biographie d'Agricola .