امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٨

از مكافات عمل غافل مشو * گندم از گندم برويد جو ز جو .

بغم فرزند و . . . و رجوع به از تو حركت . . . ، شود .

از مغ ترس آن زمان كه گشت مسلمان .

از مغ ترس آن زمان كه گشت مسلمان .

( از عدو آنگه حذر بكن كه شود دوست . . . )

بو حنيفهء اسكافى . نظير : اين زمان پنج پنج ميگيرد . عبيد زاكان .

از مقلد تا محقق فرقهاست .

از مقلد تا محقق فرقهاست .

( . . . كاين چو داود است و آن ديگر صداست )

جلال الدين .

از مكافات عمل غافل مشو * گندم از گندم برويد جو ز جو .

از مكافات عمل غافل مشو گندم از گندم برويد جو ز جو .

نظير :

اين جهان كوه است و فعل ما ندا * بازگردد اين نداها را صدا .

مولوى .

رازها را مىكند حق آشكار * چون بخواهد رست تخم بد مكار .

مولوى .

بدخواه كسان هيچ به مقصد نرسد * بك بد نكند تا به خودش صد نرسد

من نيك تو خواهم و تو خواهى بد من * تو نيك نبينى و به من بد نرسد .

خيام .

لحن خوش‌دار چون بكوه آئى * كوه را لحن بد چه فرمائى .

سنائى .

گرد خود چون كرم پيله بر متن * بهر خود چه ميكنى اندازه كن .

هركه تيغ ستم كشد بيرون * فلكش هم بدان بريزد خون .

دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر * كاى نور چشم من بجز از كشته‌ند روى .

سعدى .

جهان را نبايد سپردن به بد * كه بر بدكنش بيگمان بدرسد .

فردوسى .

بد مىكنى و نيك طمع ميدارى * خود بد باشد جزاى بدكردارى

با آنكه خداوند رحيم است و كريم * گندم ندهد بار چو جو ميكارى .

مولوى .

نگه كن در همه روزى بفردات * مكن بد تا نبينى بد مكافات .

ويس و رامين .

مكن بد با كسى و بد مينديش * كجا چون بد كنى بد آيدت پيش .

ويس و رامين .

مينداز سنگ گران از برت * كه چون بازگردد فتد بر سرت .

اسدى .

مكن بد كه بينى بفرجام بد * ز بد گردد اندر جهان نام بد .

فردوسى .

انگشت مكن رنجه بدر كوفتن كس * تا كس نكند رنجه بدر كوفتنت مشت .

ناصر خسرو .

من در خانهء كسى ديگر زدم * او در خانهء مرا زد لاجرم .

مولوى .

چه خوش گفت آن مرد با آن خديش * مكن بد اگر بد بخواهى بخويش .

رودكى .

نگر تا چه كارى همان بدروى * سخن هرچه گوئى همان بشنوى .

فردوسى .

مكن بد كه تا بد نيايد ز دود * مدر و مدوز و تو را رشته سود .

اسدى .

چو جوئى بدانى كه از كار بد * بفرجام بر بد كنش بد رسد .

فردوسى .

اگر نيك باشى بماندت نام * به تخت كئى بر بوى شادكام

و گر بد كنى جز بدى ندروى . * شبى در جهان شادمان نغنوى .

فردوسى .

صد بار ز من شنيده بودى كم‌وبيش * كايزد همه را هرچه كنند آرد پيش

در كردهء خويش ماندهء ايدرويش * چه چون كندى فزون ز اندازهء خويش .

فرخى .