امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٣

از مرگ خود چاره نيست

چرا خوار شد مرگ و ما چون چرا * بجان خوردنش نيست چون و چرا

دمان اژدهائيست ريزنده خون * سر و دست سيصد هزارش فزون

بهر سرش بر صد دهانست بيش * بهر دست بر چنگ سيصد به پيش

بهر جانور چنگ تيزش دراز * بهر سوش چون ديده‌بان ديده‌باز

نتابد ز پيل و نترسد ز شير * نه از كين شود مانده نز خورد سير

نه بر شاه و بر بنده آرامشش * نه بر خوب و بيچاره بخشايشش

ز هر دوده كانگيخت او دود زود * دگر نايد از كاخ آن دوده دود

يكى تند تيرافكن است از كمان * كه تيرش نيفتد خطا بىگمان

چو در باختر راند تيرى بكين * زند بر نشانه بخاور زمين .

اسدى .

چنين است گيتى ز نزديك و دور * گهى سوگ و ماتم گهى بزم و سور

بكردار درياست كز وى بچنگ * يكى در دارد يكى ريگ و سنگ

سرانجام از او ايمنى نيست روى * كه هركش پرستد بميرد در اوى

چه پائى تو اى پير مانده شگفت * كه بارت شد و كاروان ره گرفت

به پيرى چرا گشت بار تو بيش * جوانان نگر چون برفتند پيش

ترا آنكه شد گوشدارد همى * وز او دل ترا ياد نارد همى

چو همراه شد توشه‌ساز و مأيست * كه دور است ره وز شدن چاره نيست

در اين ره مدان توشه و يار نيك * به از دانش نيك و كردار نيك .

اسدى .

چو مرگ آمد و گاه رفتن ببود * نه دانش نمايد نه پرهيز سود .

اسدى .

چنين است مر مرگرا چاره نيست * بر جنگ او لشكر و باره نيست

گراميست تن تا بود جان پاك * چو جان شد كشان افكنندش به خاك .

اسدى .

چو پيريت سيمين كند گوشوار * از آن پس تو جز گوش رفتن مدار .

اسدى .

چنين آمد اين گنبد تيز پوى * بگردد همه‌چيز از گشت اوى

يكى جامه دارد جهان سال و ماه * برون سو سپيد و درون سو سياه

بگرداندش . گه درون گه برون * بدان تا بگرديم . ما گونه‌گون

تو اى خفته از خواب بيدار گرد * كه شد پاك عمرت بخواب و بخورد

به خانه درون خواب و در گور خواب * به بيداريت پس كى آيد شتاب !

كنى خانه تا زندهء سال و ماه * وز آن پس كيت باشد آرامگاه

تو خوش خفته و مرگ برخاسته * شبيخونت را لشكر آراسته

بديگر جهانرا از اين جاى كوش * چو كوشيدى اينرا مرآنراى كوش

ازيدر بخواهى شدن بىگمان * كه اينجات خان است و آنجات مان