امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥١

از مرگ خود چاره نيست

آنكه نمرده است و نميرد توئى * وانكه تغير نپذيرد توئى

ما همه فانى و بقا بس تراست * ملك تعالى و تقدس تراست .

نظامى ؟

اگر تخت يا بى و گر تاج و گنج * وگر چند پوينده باشى برنج .

سرانجام جاى تو خاكست و خشت * جز از تخم نيكى نبايدت كشت .

فردوسى .

اگر بخردى بر جهان دل مبند * كه نايد بفرجام از او جز گزند

بگاه بسودن چو مار است نرم * و ليكن گه زهر دادنش گرم .

فردوسى .

اگر تخت سورت بيايد همى * غم و رنج گورت بيايد همى .

فردوسى .

اگر تاج سائيم اگر خود و ترگ * رهائى نيابيم از چنگ مرگ .

فردوسى .

اگر تاج دارى و گر درد و رنج * همان بگذرى زين سراى سپنج .

اگر بودن اين است شادى چراست * شد از مرگ درويش با شاه راست .

فردوسى .

اگر ترسى و ور نترسى يكيست * ببايد شد نمان كز آن چاره نيست .

فردوسى .

اگر چرخ گردون كشد زين تو * سرانجام خشت است بالين تو .

فردوسى .

همهء قافلهء پس و پيشيم . مرگ به فقير و غنى نگاه نمىكند . مرگ شتريست كه بدر هر خانه ميخوابد . مرگ چاره ندارد . حكم المنية فى البرية جار . ليس من الموت مزحل .

اگر چند مانى ببايد شدن * پس آن شدن نيست باز آمدن .

فردوسى .

اگر دارى از سنگ و آهن روان * بفرسائى از گردش آسمان

اگر سنگى آن آهن سنگ خاست * وگر آهنى سنگ آهن‌رباست .

فتحعليخان .

اگر ز اهنى چرخ بگدازدت * چو گشتى كهن باز ننوازدت .

فردوسى .

اگر سال گردد هزار و دويست * بجز خاك تيره ترا جاى نيست .

فردوسى .

اگر شهريارى و گر زيردست * جز از خاك تيره نيابى نشست .

فردوسى .

اگر صد بمانى و گر بيست و پنج * بيايدت رفتن ز جاى سپنج .

فردوسى .

اگر عمر باشد هزار و دويست * بجز خاك تيره ترا جاى نيست .

فردوسى .

اگر مرگ بر ما نكردى كمين * ز بس جانور تنگ بودى زمين .

اسدى .

اگر گنج يا بى و گر درد و رنج * نمانى همى در سراى سپنج .

فردوسى .

اگر مرد گنجى و گر مرد رنج * نه رنجت بود جاودانه نه گنج .

فردوسى .

اگر هيچ دشمن ترا نيست كس * جهان دشمن آشكار است و بس .

اسدى .

ندارى تن خويش را رنجه بس * كه اندر جهان نيست جاويد كس .

فردوسى .

يكى ميهمان خانه برخاسته است * تو مهمان جهان خان آراسته است

بخور زود از او ميهمان‌وار سير * كه مهمان نماند بيك جاى دير .

اسدى .

مدار ايچ تيمار با جان بهم * بگيتى مكن جاودان دل دژم