امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٩

از مردمك ديده ببايد آموخت * ديدن همه كس را و نديدن خود را .

نيست از عاشق كسى ديوانه‌تر * عقل از سوداى او كور است و كر .

مولوى .

و عين الرضا عن كل عيب كليلة * و ليكن عين البغض تبدى المساويا .

مجنون عامرى .

عاشق كوريست . حسن فى كل عين ماتود . حبك الشيئى يعمى و يصم .

ندانستم كه عاشق كور باشد * كجا بختش هميشه شور باشد .

ويس و رامين .

گويند كه معشوق تو زشت است و سياه * گر زشت و سياه است مرا نيست گناه

من عاشقم و دلم به دو گشته تباه * عاشق نبود ز عيب معشوق آگاه .

فرخى .

مشنو از شب‌پرك حكايت خور * گرد حربا بر آو نيلوفر .

سنائى .

ملامتم چكنى اى رقيب در عشقش * ببين بديدهء مجنون جمال ليلى را .

ابن يمين . « 1 »

از مدرسه برنخاست يك اهل دلى .

از مدرسه برنخاست يك اهل دلى .

( نازم بخرابات كه اهلش اهل است * گر نيك نظر كنى بدش هم سهل است . . .

ويران شود اين خرابه دار الجهل است . )

خيام .

رجوع بابليس فقيه است . . . ، شود .

از مديح محمد بزرگ شد حسان .

از مديح محمد بزرگ شد حسان .

( شگفت نيست گر از مدح او بزرگ شوم كه . . . )

فرخى

از مرد سست نيايد مگر كار ناتندرست .

از مرد سست نيايد مگر كار ناتندرست .

( به دو گفت يكروز ك . . . )

فردوسى .

نظير :

سخن در تندرستى تندرست است * كه در سستى همه تدبير سست است .

نشايد كرد خود را چارهء كار * كه بيمار است راى مرد بيمار .

نظامى .

جان داننده گرچه دمساز است * با بدن بر فلك بپرواز است .

اوحدى .

راى العليل عليل .

انديشهء صحيح نباشد سقيم را .

صائب .

از مردم بداصل نخيزد هنر نيك * كافور نخيزد ز درختان سپيدار .

از مردم بداصل نخيزد هنر نيك كافور نخيزد ز درختان سپيدار .

منوچهرى .

از مرد مست خردمند چيزى نگيرد بدست .

از مرد مست خردمند چيزى نگيرد بدست .

( چنين داد پاسخ كه . . . )

فردوسى .

رجوع به از مست سخن مگير بر دست ، شود .

از مردم سرفراز نزيبد كه با زن نشيند براز .

از مردم سرفراز نزيبد كه با زن نشيند براز .

( به دو گفت ك . . . )

فردوسى .

نظير :

هم از بخت ترسم كه دمساز نيست * هم از تو كه با زن دل راز نيست

كه مؤبد چنين داستان زد ز زن * كه با زن در راز هرگز مزن .

اسدى .

چنين گفت با مادر اسفنديار * كه نيكو زد اين داستان هوشيار

اگر لب به بندى ز بهر گزند * نكوئى زنانرا بود سودمند

چو خواهى كه خوارى نيارى به روى * به پيش زنان راز هرگز مگوى .

فردوسى .

دگر بشكنى گردن آز را * نكوئى به پيش زنان راز را .

فردوسى .

از مردمك ديده ببايد آموخت * ديدن همه كس را و نديدن خود را .

از مردمك ديده ببايد آموخت ديدن همه كس را و نديدن خود را .

( 1 ) iln'ya pas de laides amours .