امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٧

از ماست كه برماست

يكى بچهء گرگ مىپروريد * چو پرورده شد خواجه را بردريد .

سعدى .

ان العصا من العصيه . لا تلد الحيه . لا تلد الحية الا الحيه . ما فرحنا بأبليس فكيف بأولاده .

بچهء ظالم ستمگر مىشود * تيغ چون بشكست خنجر مىشود .

من يشا به ابه فما ظلم . ولد الحلال يشبه بالاب و الخال . فرزند حلالزاده بخالو مىكشد رگ بريشه ميكشد

و انت كجرو الذئب ليس بآلف * الى الذئب الا ان يخون و يظلما

فرست شويهتى و فجعت طفلا * و نسوانا و انت لهم ربيب

نشأت مع السخال و انت طفل * فما ادريك ان اباك ذيب

اذا كان الطباع طباع سوء * فليس بمصلح طبعا اديب .

الولد سرابيه . فى عضة ما ينبتن شكيرها . فى عيصه ما ينبت العود . شير را بچه همى ماند به دو . مولوى .

پسر كو رها كرد رسم پدر * تو بيگانه خوانش مخوانش پسر .

فردوسى .

پسر كو ز راه پدر بگذرد * دليرش ز پشت پدر نشمرد .

فردوسى .

پسر كو ز راه پدر بگذرد * ستمكاره خوانيمش و بىخرد .

فردوسى .

بچهء بط اگرچه دينه بود * آب درياش تا به سينه بود .

سنائى .

گرچه نوخيز و نوگرفت بود * بط كشتى طلب شگفت بود .

سنائى .

رجوع به آهنى را كه موريانه بخورد . . . ، شود .

از ماست بر ما بد آسمان .

از ماست بر ما بد آسمان .

( سخن رفتشان يك بيك هم زبان كه . . . )

فردوسى .

نظير : إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ . قران كريم . سورهء 13 . آيهء 12 .

آنچه بر ما ميرسد آن هم ز ماست .

مولوى . رجوع به مثل بعد شود .

از ماست كه برماست

از ماست كه برماست

. مأخوذ از قطعهء ذيل :

( روزى ز سر سنگ عقابى به هوا خاست * پر را ز پى طعمه بپرواز بياراست

در راستى بال نگه كرد و چنين گفت * امروز همه روى زمين زير پر ماست

بر اوج چو پرواز كنيم از نظر تيز * بينيم سر موئى اگر در تك درياست

گر بر سر خاشاك يكى پشه بپرد * آن پر زدن پشه عيان در نظر ماست

بسيار منى كرد وز تقدير نترسيد * بنگر كه ازين چرخ جفا پيشه چه برخاست

ناگه ز كمين‌گاه يكى سخت كمانى * تيرى چو قضاى بد بگشاد بر او راست

بر بال عقاب آمد آن تير جگر دوز * از عالم افرازش زى شيب فرو كاست

بر خاك بيفتاد و بغلطيد چو ماهى * وانگه نظر خويش فكند از چپ و از راست

سختش عجب آمد كه ز چوبى وز آهن * آن تيزى و تندى بچه‌سان گشته هويداست

زى تير نگه كرد و پر خويش در آن ديد * گفتا ز كه ناليم كه ( از ماست كه بر ماست . ) « 1 »

ناصر خسرو

( 1 ) اصل اين قصه ظاهرا يونانيست . رجوع بحواشى اين بنده بر ديوان ناصر خسرو چاپ كتابخانهء طهران شود .