امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٦

از مار نزايد جز مار بچه

چون روزگار كس ندهد پند آدمى * خواهى كه پندگيرى از روزگار گير .

تكيه بر مال جهان هرگز كسى چون من نكرد * مال من چون مار گشت و من بسان مارگير .

مار را هرچند بهتر پرورى * چون يكى خشم آورد كيفر برى

سفله فعل مار دارد بىخلاف * جهد كن تا روى سفله ننگرى .

ابو شكور بلخى .

نظير : سبو به راه آب شكند .

از مار نزايد جز مار بچه

از مار نزايد جز مار بچه

. نظير :

عاقبت گرگ‌زاده گرگ شود * گرچه با آدمى بزرگ شود .

سعدى .

پسر كو ندارد نشان از پدر * تو بيگانه‌اش خوان مخوانش پسر .

پرتو نيكان نگيرد هركه بنيادش بد است * تربيت نااهل را چون گردكان بر گنبد است .

سعدى .

ز ناپاكزاده مداريد اميد * كه زنگى بشستن نگردد سپيد .

فردوسى .

ز بد اصل چشم بهى داشتن * بود خاك در ديده انباشتن .

فردوسى .

درختى كه تلخش بود گوهرا * اگر چرب و شيرين دهى مرو را

همان ميوهء تلخ آرد پديد * از او چرب و شيرين نخواهى مزيد .

ابو شكور بلخى .

درختى كه تلخ است ويرا سرشت * گرش بر نشانى بباغ بهشت

ور از جوى خلدش بهنگام آب * به بيخ انگبين ريزى و شهد ناب

سرانجام گوهر به كار آورد * همان ميوهء تلخ بار آورد .

فردوسى .

درخت تلخ هم تلخ آورد بر * اگرچه ما دهيمش آب شكر .

ويس و رامين

اگر چند بر گوهر افسون كنى * بكوشى كش از رنگ بيرون كنى

چو پروردگارش چنان آفريد * نيابى تو بربند يزدان كليد .

فردوسى .

ابر اگر آب زندگى بارد * هرگز از شاخ بيد برنخورى

با فرومايه روزگار مبر * كز نى بوريا شكر نخورى .

سعدى .

مدار از بدان چشم نيكى از آنك * شكر كس نخورد از نى بوريا .

ابن يمين .

بكوشش نرويد گل از شاخ بيد * نه زنگى بگرمابه گردد سپيد .

سعدى .

ز بدگوهران بد نباشد عجب * نشايد ستردن سياهى ز شب .

فردوسى .

درخت مقل نه خرما دهد نه شفتالود .

سعدى .

بكوشش نرويد ز خارا گيا .

فردوسى .

مار پوست ميگذارد اما خوى نميگذارد . گرگ را گرفتند كه پندش دهند گفت سرم دهيد گله رفت . اصل بد در خطا خطا نكند . نظامى . ما بالذات لا يتغير .

نباشد مار را بچه بجز مار * نيارد شاخ بد جز تخم بدبار .

ويس و رامين

مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ . قرآن كريم سورهء 39 . آيهء 23 . تغيير ماهيت محال است .

انك لا تجنى من الشوك العنب . شير تقاضاى خود را دارد . سو بسو ميرود چغندر پى كونه .