امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٤

از گله نصيب گرد داشتن

شكم بند دست است و زنجير پاى * شكم بنده كمتر پرستد خداى .

سعدى .

خوردن ز بهر زيستن و ذكر كردنست * تو معتقد كه زيستن از بهر خوردنست .

سعدى .

آب ارچه همه زلال خيزد * از خوردن پر ملال خيزد .

نظامى .

اندرون از طعام خالى دار * تا در او نور معرفت بينى

تهى از حكمتى به علت آن * كه پرى از طعام تا بينى .

سعدى .

خردمندا چه مشغولى بدين انبار بىحاصل * كه اين انبارت از كشگين چو از حلوا بينبارد

ناصر خسرو

وَ الَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَ يَأْكُلُونَ كَما تَأْكُلُ الْأَنْعامُ وَ النَّارُ مَثْوىً لَهُمْ . قرآن كريم .

سورهء 47 . آيهء 13 . كان المتقدمون يأكلون ليعيشون و انتم تعيشون لتأكلوا . كشف المحجوب .

سير خوردگى كار ستورانست . كشف المحجوب . گرسنگى عمارت باطن كند و سيرخوردگى عمارت بطون . كشف المحجوب . من كان همته ما يدخل فى جوفه فأن قيمته ما يخرج منه .

شافعى . شكم‌پرست خداپرست نبود . شكم زير دست است بهرچه دهيش مست است . شكم هيچوقت به زبان نمىآيد . شكم خالى صفاى دل است . البطن شر وعاء صفرا و شر وعاء ملان كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا . قرآن كريم . سورهء 7 . آيهء 29 .

هر دو يكى شود چو ز حلقت فرو گذشت * حلوا و نان خشك در آن تافته تنور .

ناصر خسرو .

از حلق چون گذشت شود يكسان * با نان خشك قليهء هارونى .

ناصر خسرو .

مكن در خورش خويشتن چار سوى * چنان خور كه نيز آيدت آرزوى .

فردوسى .

اين تنوريست يكى گرم و بينبارد * بهر آنچش ز تر و خشك بينبارى .

ناصر خسرو .

شكم چو بيش خورى بيش خواهد از تو طعام * به خور مخارش ايرا كه معده‌گر دارد .

ناصر خسرو .

شكم از قوت خوش مكن فربه * كه شكم خصم و خصم لاغر به .

مكتبى .

چو بينى خورش‌هاى خوش گرد خويش * بينديش تلخى دارو ز پيش .

اسدى .

خور اندك فزون كند حلمت * خور بسيار كم كند علمت .

سنائى .

تو را خورد بسيار بگزايدت * و گر كم خورى روز بفزايدت .

فردوسى .

خورش پاك از آن خور كه نگزايدت * به اندازه وانگه كه به آيدت .

اسدى .

خورش مرد را از پى زندگيست * نه خود زندگى بهر چرندگيست .

حضرت اديب .

قوت جبريل از مطبخ نبود * بود از ديدار خلاق وجود ،

مولوى .

نباشد فراوان خورش تن درست * بزرگ آنكه او تندرستى بجست .

فردوسى .

پر خورى ژنده‌پيل باشى تو * كم خورى جبرئيل باشى تو .

سنائى .

كمتركى نتركى . رب آكلة تمنع اكلات . كم بخور هميشه بخور .

از گله نصيب گرد داشتن

از گله نصيب گرد داشتن

. مثال : غصهء حمايت شبان گلوى گرگ گرفته بود و از گله بجز گرد نصيب ديدهء خود نمىيافت . مرزبان‌نامه . نظير : از گل خار بهره داشتن .