امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٩

از غورگى مويز شده است

از عقب دشمن گريخته نبايد رفت

از عقب دشمن گريخته نبايد رفت

. جامع التمثيل . رجوع به : از پى دشمن گريخته . . . ، شود .

از علف باشند اين انعام خوش .

از علف باشند اين انعام خوش .

حضرت اديب .

از علم سپر كن بر حوادث * از علم قويتر سپر نباشد .

از علم سپر كن بر حوادث از علم قويتر سپر نباشد .

( . . . هر كو سپر علم پيش گيرد * از زخم جهانش ضرر نباشد . )

ناصر خسرو .

از عمر چه حاصل است آن را * كش عشق نسوخته است خرمن .

از عمر چه حاصل است آن را كش عشق نسوخته است خرمن .

نظام وفا .

از عنصرى بماند وز امثال عنصرى * تا روز حشر سيرت محمود مشتهر

از عنصرى بماند وز امثال عنصرى تا روز حشر سيرت محمود مشتهر

.

( . . . گر شعر بو المعالى حاصل نداشتى * كى دادى از معالى او در جهان خبر . )

خواجه رشيد الدين « 1 »

از عنوان كتاب پديد آيد

از عنوان كتاب پديد آيد

. تمثل :

ز تو آيد پديد مردى وجود * چون بعنوان شود پديد كتاب .

قطران .

از عنوان مضمون خواندن . از عنوان نامه مضمون نامه برخواندن

از عنوان مضمون خواندن . از عنوان نامه مضمون نامه برخواندن

. بسيار ذكى و پيش‌بين بودن . تمثل :

برآنم من كه ميدانى تو هم اخلاص او زيرا * ز عنوان نامهء تقدير را مضمون همى خوانى .

ابن يمين .

نظير : ننوشته خواندن ، ناگفته دانستن . تا گفتى فا ميداند فرح‌زاد است .

از عهده عهد اگر برون آيد مرد * از هرچه گمان برى فزون آيد مرد . ( منگر تو بدان كه ذو فنون آيد مرد * در عهد نگاه كن كه چون آيد مرد . . . )

از عهده عهد اگر برون آيد مرد از هرچه گمان برى فزون آيد مرد . ( منگر تو بدان كه ذو فنون آيد مرد در عهد نگاه كن كه چون آيد مرد . . . )

از غم بىآلتى افسرده است

از غم بىآلتى افسرده است

. يا از غم بىآلتى افسرده‌ايم . مأخوذ از بيت جلال الدين رومى :

نفس اژدرهاست او كى مرده است * از غم بىآلتى افسرده است .

نظير :

الظلم من شيم النفوس فأن تجد * ذاعفة فلعلة لا يظلم .

رجوع به آب نمىبيند اگرنه شناگر قابليست ، شود .

از غم شود جان خرم دژم

از غم شود جان خرم دژم

( شما دل مداريد چندين بغم * كه . . . )

فردوسى .

نظير : غم پيرزن خورد مىمرد تيرزن . غم دنياى دنى چند خورى باده بخور . خذ العيش ودع الطيش . اشرب و اطرب ودع الدنيا . از بيهقى ؟

از غم فردا هم امروز اى پسر بىغم شود * هركه در امروز روز انديشه فردا كند .

از غم فردا هم امروز اى پسر بىغم شود هركه در امروز روز انديشه فردا كند .

ناصر خسرو .

از غورگى مويز شده است

از غورگى مويز شده است

. با جوانى ضعف پيرى دارد ، يا پيرى را برخود بندد . تمثل :

در جوانى پير گشتم از جفاى روزگار * همچو انگورى كه اندر غورگى گردد سكج « 2 » .

شهاب الدين .

( 1 ) اين قطعه را بنام عبد الواسع جبلى نيز ديده‌ام . و بجاى جملهء ( در جهان . ) بعد او . ( 2 ) مويز .